Tin về Canada

Bài viết của Giám đốc điều hành Mattamy Homes cho rằng chương trình hoàn thuế HST cho nhà mới ở Ontario là bước tiến quan trọng, nhưng Canada cần cải cách cấu trúc dài hạn thay vì các giải pháp tạm thời. Doanh số bán nhà toàn quốc tháng 8 giảm 7% so với cùng kỳ, và số lượng khởi công nhà cũng chậm lại nhẹ. Tác giả đề xuất cập nhật vĩnh viễn ngưỡng hoàn thuế, miễn HST cho 1 triệu đô la đầu tiên của giá nhà mới, đánh giá lại ngưỡng này hai năm một lần, và cho phép khấu trừ lãi vay thế chấp khỏi thu nhập chịu thuế. Ngành xây dựng nhà ở tạo việc làm cho khoảng 880.000 người mỗi năm, nên cần giải pháp bền vững để tăng nguồn cung và khả năng chi trả.

Lãnh đạo Zac Surritt của R&S Maintenance, một doanh nghiệp gia công kim loại ở Kansas, cho biết thuế quan của Tổng thống Donald Trump làm giảm nhu cầu toàn cầu và biên lợi nhuận, đồng thời đẩy cao chi phí vận chuyển, khiến công ty phải hoãn kế hoạch mở rộng. Thượng nghị sĩ Roger Marshall, đang tranh cử với đối thủ đảng Dân chủ Adam Hamilton, cho rằng trường hợp này là ngoại lệ vì phần lớn nhà sản xuất khác đang mở rộng, và ông ủng hộ thuế quan để đưa việc làm trở về Mỹ. Hamilton chỉ trích tính bất ổn của chính sách, nêu 56 lần điều chỉnh thuế trong một năm qua, và cho rằng việc Trump xúc phạm Canada, nước nhập khẩu 4 tỷ USD hàng hóa từ Kansas mỗi năm, cùng nghi ngờ về chất lượng của Bombardier, hãng có 1.500 nhân viên tại Sedgwick County, là gây hại. Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York báo cáo thuế quan năm 2025 và 2026 làm lạm phát tăng thêm 2,9 điểm phần trăm trên rổ 67 mặt hàng tiêu dùng, còn Tax Foundation ước tính chi phí trung bình 820 USD mỗi hộ gia đình trong năm 2026.

Chỉ số TSX Composite của Canada tăng 552,64 điểm, tương đương 1,6%, đóng cửa thứ Năm ở mức 36.137,10 điểm, nhờ lợi suất trái phiếu giảm làm tăng khẩu vị rủi ro, bất chấp cổ phiếu năng lượng suy yếu theo giá dầu giảm. Shopify tăng 7,05 đô la (2,9%) lên 252,53 đô la, còn Celestica giảm 3,1% xuống 446,70 đô la. Doanh số bán buôn tại Canada giảm 1,6% xuống 91,6 tỷ đô la trong tháng Tám, trong khi doanh số sản xuất tăng 1,5%; số xe cơ giới mới bán ra trong tháng Tám năm 2026 đạt 174.611 chiếc, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm trước. Tại Mỹ, chỉ số Dow Jones tăng 1,1% lên 52.177,69 điểm khi nhà đầu tư chuyển khỏi cổ phiếu công nghệ AI vì lo ngại chi tiêu quá mức, còn lợi suất trái phiếu Kho bạc 10 năm giảm xuống 5,08% từ mức 5,24%.

Dân biểu bang Chantelle de Jonge (Chestermere-Strathmore) cho biết trước cuộc trưng cầu ý dân ở Alberta, giữa làn sóng phản đối AI và căng thẳng thương mại với Mỹ, chính quyền bang vẫn tập trung vào phát triển tài nguyên có trách nhiệm, tạo việc làm và củng cố kinh tế Alberta trong Liên bang Canada. Bà nói mình được bầu trên cương lĩnh “Alberta trước hết” chứ không phải theo chủ trương ly khai, vì bất mãn với các chính sách liên bang kìm hãm tăng trưởng và khai thác tài nguyên của Alberta. Bà cảnh báo không nên leo thang tranh chấp thương mại, vì thuế quan và thuế trả đũa gây hại cho cả người Mỹ lẫn người Canada, và kêu gọi ngoại giao. Về trung tâm dữ liệu AI, vốn khiến nhiều cộng đồng như Langdon và Indus tổ chức họp dân, bang đang xây dựng tiêu chuẩn thống nhất trên toàn tỉnh để các trung tâm lớn chỉ được đặt xa khu dân cư. Bà cũng cho biết vừa khởi công trường Dawson’s Landing ở Chestermere cùng Rocky View Schools.

Bài bình luận cho rằng cuộc trưng cầu ý dân sắp tới ở Alberta, hỏi về việc tổ chức một cuộc trưng cầu khác về việc rời Canada, phản ánh sự lãnh đạo yếu kém của Thủ hiến Danielle Smith, khi bà chiều theo phe ly khai thay vì xử lý họ như các thủ hiến trước. Tác giả dẫn cảnh báo của Phòng Thương mại Calgary và Hội đồng Doanh nghiệp Alberta rằng việc đưa ra câu hỏi này đã gây hại cho triển vọng kinh tế của bang. Để minh họa, bài nhắc lại việc đảng Tín dụng Xã hội do William Aberhart lãnh đạo thắng cử năm 1935 và theo đuổi nhiều ý tưởng vi hiến, cho đến khi Thủ hiến Ernest Manning giải tán Hội đồng Tín dụng Xã hội năm 1948 mà không chiều theo các phần tử cực đoan. Bài cũng đề cập Chương trình Năng lượng Quốc gia năm 1980 của Thủ tướng Pierre Trudeau, mà Thủ hiến Peter Lougheed đã đưa ra tòa.

Bộ trưởng Quốc phòng Canada David McGuinty xác nhận đã có người tử vong và bị thương trong một sự cố tại Căn cứ Lực lượng Canada Wainwright ở Alberta, nhưng chưa tiết lộ số người cụ thể hay nguyên nhân. Một đám cháy lớn đã bùng phát tại căn cứ và lan qua hàng rào sang khu vực lân cận, dù chưa có lệnh sơ tán. Theo số liệu điều tra dân số năm 2021, căn cứ có 1.310 quân nhân và nhân viên dân sự, còn thị trấn Wainwright với khoảng 6.600 người nằm ngay phía bắc. Thủ tướng Mark Carney cho biết chính phủ liên bang đang phối hợp chặt chẽ với Alberta, còn quân đội và Cảnh sát Hoàng gia Canada đang điều tra.

Cựu bộ trưởng Siobhan Coady, người rời chính trường năm 2025, cho rằng cần trả lương xứng đáng để thu hút người giỏi và coi đây là vấn đề dân chủ. Báo cáo độc lập gửi Ủy ban Đánh giá Thù lao đề xuất tăng khoảng 23.000 $ mỗi năm cho nghị viên cấp tỉnh, kèm cơ chế điều chỉnh theo lạm phát, sau 17 năm không tăng lương. Lương cơ bản hiện là 95.357 $, và đề xuất sẽ đưa mức lương của Newfoundland và Labrador lên mức trung bình toàn quốc, trong khi Đảo Hoàng tử Edward trả thấp nhất với 86.924 $. Thủ hiến Tony Wakeham cho biết ông chưa đọc báo cáo và Ủy ban Quản lý sẽ họp ngày 21 tháng 10. Một đề xuất tương tự năm 2024 đã bị gạt bỏ.

Đảng Progressives của Daniel Fontaine giành chức thị trưởng New Westminster và gần như quét sạch hội đồng thành phố cùng hội đồng trường học, khi Fontaine vượt đương nhiệm Patrick Johnstone 2.233 phiếu. Đảng Community First của ông Johnstone, từng nắm 4/6 ghế hội đồng và 6/7 ghế ủy viên hội đồng trường, gần như bị xóa sổ; Progressives nay có thị trưởng, năm ủy viên hội đồng và sáu ủy viên hội đồng trường. Fontaine, người Métis đến từ miền nam Manitoba, là thị trưởng gốc bản địa đầu tiên của thành phố, và cam kết xây dựng một thành phố năng động hơn về kinh tế, đầu tư vào nhà ở giá cả phải chăng, an toàn công cộng, công viên và hạ tầng, đồng thời giữ mức tăng thuế trong phạm vi lạm phát. Giáo sư truyền thông Sam Schechter của Douglas College nhận định cử tri sẽ kỳ vọng thay đổi, còn khu trung tâm đô thị, đặc biệt là đường Columbia, là vấn đề then chốt trong chiến dịch.