Tin về khí đốt

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cảnh báo châu Âu khó bù đắp đủ lượng khí đốt thiếu hụt nếu tiếp tục cắt nguồn từ Nga, trong bối cảnh eo biển Hormuz bất ổn và một cơ sở LNG ở Qatar ngừng hoạt động sau các vụ tấn công hồi tháng 3. Ông cho rằng lệnh cấm nhập khẩu LNG của Nga có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 là quyết định khó hiểu khi nguồn cung đang thiếu, và người tiêu dùng châu Âu sẽ là bên gánh hậu quả. Theo ước tính của ông, dự trữ khí đốt châu Âu thấp hơn khoảng 10% so với mức trung bình các năm trước, còn Reuters dự báo các kho chứa chỉ đạt khoảng 75–78% công suất vào tháng 11, thấp hơn đáng kể mức trung bình 5 năm. Dù vậy, Nga đã cung cấp khoảng 12 triệu tấn LNG cho châu Âu trong 9 tháng đầu năm 2026, cao hơn cùng kỳ, khi khách hàng châu Âu đẩy nhanh mua và tích trữ trước lệnh cấm. EU đã thông qua lộ trình chấm dứt nhập khẩu khí đốt Nga, với lệnh cấm hợp đồng LNG dài hạn từ 1/1/2027 và loại bỏ khí đốt đường ống trong năm 2027.

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết Nga sẽ cung cấp 39 tỷ mét khối khí đốt cho Trung Quốc qua đường ống Power of Siberia trong năm nay, nhiều hơn hợp đồng chính, và hai bên có thỏa thuận tăng nguồn cung lên 44 tỷ mét khối. Tàu chở dầu đầu tiên của Nga liên quan thỏa thuận dầu diesel với Mỹ đã rời cảng Dikson ở Bắc Cực, và Moscow không gặp vấn đề khi bán dầu. Theo ông Novak, thị trường đang thiếu khoảng 4-6 triệu thùng dầu mỗi ngày, khiến giá vẫn cao và có thể tăng thêm nếu tình hình eo biển Hormuz không cải thiện. Nếu nguồn cung từ vùng Vịnh Ba Tư nối lại, thị trường có thể cân bằng trong một đến một năm rưỡi, trong khi dự trữ dầu dùng để ổn định thị trường được cho là gần hết.

Theo tờ The New York Times, trong kế hoạch hòa bình Ukraine, Mỹ đề xuất châu Âu tăng mua khí đốt Nga, còn Ukraine có thể cân nhắc mở lại các đường ống từng chuyển khí sang EU. Đề xuất gắn với các vấn đề rộng hơn như quan hệ Nga–NATO, bảo đảm an ninh cho Ukraine và lãnh thổ. Xuất khẩu khí Nga qua Ukraine đã dừng từ tháng 1/2025, nay TurkStream là tuyến đường ống duy nhất còn lại tới EU. Tỷ trọng khí Nga trong nhập khẩu của EU đã giảm từ khoảng 45% trước 2022 xuống 12% năm 2025, dù EU vẫn mua 36 tỷ m3 khí Nga năm ngoái, gồm LNG trị giá ước tính 7,2 tỷ EUR. EU đã bắt đầu loại dần khí đốt Nga theo một số hợp đồng ngắn hạn, dự kiến cấm LNG Nga từ tháng 1/2027 và khí đường ống từ tháng 9, hướng tới loại bỏ hoàn toàn vào cuối năm 2027.

Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Alparslan Bayraktar cho biết nước này sẽ mua một phần dầu diesel Nga đưa ra thị trường quốc tế theo thỏa thuận giữa Moscow và Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng chưa tiết lộ khối lượng, thời điểm giao hàng hay điều khoản thương mại. Thỏa thuận này bị Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, một số quan chức châu Âu và các nghị sĩ Cộng hòa phản đối vì lo ngại Nga sẽ khôi phục nguồn thu từ năng lượng trong lúc xung đột vẫn tiếp diễn. Thổ Nhĩ Kỳ phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng và muốn tăng khai thác khí đốt nội địa tại mỏ Sakarya trên Biển Đen: giàn khai thác nổi đầu tiên Osman Gazi được đưa tới Biển Đen ngày 17/10, dự kiến nâng sản lượng từ khoảng 9,5 triệu m3/ngày lên 20 triệu m3/ngày. Giàn thứ hai dự kiến vận hành trong quý I/2028, bổ sung khoảng 25 triệu m3/ngày, đưa tổng sản lượng lên 45 triệu m3/ngày (khoảng 16,4 tỷ m3/năm), đáp ứng nhu cầu của khoảng 3/4 số hộ gia đình. Năm ngoái nước này tiêu thụ khoảng 59 tỷ m3 khí đốt, nhưng khai thác nội địa chỉ đạt 3,1 tỷ m3, tương đương khoảng 5% nhu cầu.

Theo New York Times, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã kêu gọi Ukraine và các đồng minh châu Âu cân nhắc nối lại việc Nga vận chuyển khí đốt qua hệ thống đường ống của Ukraine, như một yếu tố kinh tế trong dàn xếp hòa bình. Đề xuất này vấp phải sự phản đối mạnh ở châu Âu, đặc biệt là Đức, nơi các quan chức cho rằng phụ thuộc trở lại vào nguồn hydrocarbon của Nga làm suy yếu an ninh năng lượng. Washington lập luận rằng dòng khí đốt sẽ tạo động cơ kinh tế để Kremlin chấm dứt hoạt động quân sự và mang lại doanh thu quá cảnh cho việc tái thiết Ukraine, một số quan chức cho rằng Mỹ có thể đòi chia phần lợi nhuận. Nhà Trắng xác nhận đề xuất có ưu đãi kinh tế cho cả Moscow và Kyiv, và phủ nhận việc đã thảo luận tích cực về khôi phục Nord Stream 2, dù một nguồn tin gọi việc nối lại các đoạn còn nguyên vẹn là “bước đơn giản nhất”. Tại Đức, đảng cánh hữu AfD đang đạt gần 30% trong các cuộc thăm dò và vận động nhập khẩu khí đốt Nga giá rẻ, trong khi các quan chức châu Âu cảnh báo điều này sẽ làm suy yếu lệnh trừng phạt và mang lại hàng tỷ USD cho ngành quốc phòng của Nga.