Tin về Nga

Đêm 17/10, Ukraine phát động một trong những đợt tấn công UAV lớn nhất năm nhằm vào Nga, bất chấp yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump ngừng đánh hạ tầng năng lượng Nga. Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã bắn hạ 1.015 UAV trong đêm 17/10 và rạng sáng 18/10; cảng dầu St. Petersburg, một trung tâm hậu cần của Ozon và trung tâm dữ liệu VKontakte nằm trong số mục tiêu bị tấn công. Ông Trump chỉ trích ông Zelensky không muốn chấm dứt chiến tranh, còn ông Zelensky cho rằng việc Mỹ đứng về phía Nga sẽ là “sai lầm lịch sử” và cho biết Mỹ từng ngừng chia sẻ tình báo trong ba ngày. Ông Trump cũng đã dỡ lệnh trừng phạt đối với nhập khẩu dầu diesel từ Nga, trong khi ông Zelensky nói Nga đã tấn công lĩnh vực năng lượng Ukraine 76 lần kể từ khi lệnh ngừng bắn năng lượng được công bố.

Chứng khoán châu Á biến động trái chiều hôm thứ Hai khi cổ phiếu công nghệ tiếp tục dao động. Kospi của Hàn Quốc tăng 1,8% lên 5.768,01 điểm nhưng vẫn giảm hơn 17% so với đỉnh tháng Sáu trên mốc 9.000 điểm. Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 0,6%, còn Shanghai Composite của Trung Quốc tăng 0,4% sau khi kinh tế nước này tăng trưởng 4,5% trong quý vừa qua. Chỉ số chứng khoán Indonesia từng giảm hơn 5% sau khi MSCI cảnh báo có thể hạ bậc nước này khỏi nhóm thị trường mới nổi. Giá dầu giảm hơn 2% sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump miễn các lệnh trừng phạt rộng đối với Nga, bao gồm cả năng lượng, có thể khiến Nga xuất khẩu thêm năng lượng. Dầu Brent giảm 2,5% xuống 107,16 USD mỗi thùng.

Chứng khoán châu Á trái chiều hôm thứ Hai khi biến động cổ phiếu công nghệ tiếp diễn, trong khi chứng khoán Mỹ tương lai nhích lên trước một tuần báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp. Kospi Hàn Quốc tăng 1,1% lên 5.729,58 điểm nhưng vẫn giảm hơn 18% trong tháng qua và thấp xa mức 9.000 điểm đã vượt qua vào đỉnh hồi tháng Sáu; Nikkei Nhật giảm 0,8%, còn chỉ số Indonesia lao dốc 5%, xuống thấp nhất từ năm 2020 sau cảnh báo của MSCI về việc hạ hạng thị trường. Giá dầu giảm hơn 1% sau khi Tổng thống Trump quyết định tạm dừng các lệnh trừng phạt Nga trên diện rộng, với Brent giảm 1,8% xuống 107,86 USD/thùng. Phố Wall hôm thứ Sáu đã giảm, với S&P 500 mất 1,1% và Nasdaq giảm 2,1%. Giá dầu vẫn cao hơn so với trước cuộc chiến Iran, và rủi ro nguồn cung từ Trung Đông tiếp tục đẩy giá lên.

Chứng khoán châu Á giao dịch trái chiều hôm thứ Hai khi cổ phiếu công nghệ tiếp tục biến động, trong khi hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ tăng nhẹ. Giá dầu giảm hơn 1% sau khi Tổng thống Trump quyết định miễn trừ các lệnh trừng phạt rộng đối với Nga, bao gồm cả năng lượng; Brent giảm 1,8% xuống 107,86 USD mỗi thùng. Kospi Hàn Quốc tăng 1,1% lên 5.729,58 điểm nhưng vẫn giảm hơn 18% trong một tháng qua, còn Nikkei 225 Nhật Bản giảm 0,8% xuống 64.799,03 điểm. Chỉ số chuẩn Indonesia lao dốc thêm 5% xuống mức thấp nhất từ 2020, sau khi giảm hơn 11% hôm thứ Sáu trước cảnh báo của MSCI về khả năng hạ hạng thị trường. Cổ phiếu công nghệ bị bán tháo gần đây do lo ngại về sự bền vững của làn sóng AI; hôm thứ Sáu, S&P 500 giảm 1,1% và Nasdaq giảm 2,1%.

Tổng thống Mỹ Donald Trump bảo vệ việc miễn trừ một số lệnh trừng phạt đối với Nga và cho rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky không có thiện chí chấm dứt chiến tranh. Ông Trump đã tạm hoãn đạo luật trừng phạt mới nhằm vào Nga và miễn trừ tạm thời lệnh trừng phạt dầu diesel của Nga, cho phép lượng lớn dầu Nga tràn ra thị trường toàn cầu trước cuộc bầu cử ngày 3/11. Ông cáo buộc ông Zelensky nhắm vào các nhà máy lọc dầu diesel của Nga, gây tổn hại thị trường diesel toàn cầu, trong bối cảnh các cuộc thăm dò cho thấy đảng Cộng hòa có nguy cơ thua nặng vì giá nhiên liệu tăng. Ông Zelensky nói cảm thấy bị ông Trump phản bội sau khi Ukraine tập kích kho dầu ở St. Petersburg rạng sáng 18/10, bất chấp yêu cầu của ông Trump. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho rằng ông Zelensky không có mong muốn đạt thỏa thuận hòa bình.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký sắc lệnh tịch thu bắt buộc tài sản của 5 công ty phương Tây, gồm Tarkett (Pháp), Kappa Rus, Ontex RU, Eviosys Packaging Kuban và Menshen Packaging CIS. Các tài sản này được đặt dưới quản lý tạm thời của công ty Centre Capital, còn cả 5 công ty vẫn hoạt động tại Nga với tổng doanh thu hàng năm vượt 50 tỷ rúp (593,8 triệu USD). Đây là đợt tịch thu mới sau loạt động thái tương tự hồi tháng 9 đối với tài sản của Nestlé, Metro, Auchan và Leroy Merlin. Các chính phủ phương Tây cho rằng đây là hành vi trưng thu bất hợp pháp; các công ty có thể đòi bồi thường qua trọng tài quốc tế, nhưng việc thi hành phán quyết chống lại Điện Kremlin gần như bất khả thi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đạt thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về nguồn cung dầu diesel mới từ Nga nhằm hạ giá nhiên liệu trong nước, nhưng giá gần như không giảm và thỏa thuận vấp phải phản ứng gay gắt từ cả hai đảng. Thỏa thuận được công bố ngày 9 tháng 10 cùng với việc Trump miễn trừ cho Nga khỏi một đợt trừng phạt mới theo đạo luật vừa được Quốc hội thông qua và ông ký ban hành. Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev cho biết hai nước sẽ sớm công bố thỏa thuận về hạ tầng trung tâm dữ liệu, trong bối cảnh trung tâm dữ liệu đang gây phản đối ở các vùng ngoại ô và nông thôn, trở thành vấn đề chính trị trước bầu cử giữa kỳ 2026 mà đảng Cộng hòa có nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội. Theo cuộc phỏng vấn với Time, 71% người Mỹ phản đối xây dựng trung tâm dữ liệu và 57% cho rằng AI sẽ gây hại nhiều hơn lợi ích. Trump vẫn ủng hộ trung tâm dữ liệu và cho rằng chúng sẽ giúp giảm thuế cho người dân.

Theo Wall Street Journal, dẫn lời một cựu sĩ quan tình báo Nga, Putin được cho là đề xuất hội nghị thượng đỉnh với Trump và Tập Cận Bình để chấm dứt chiến tranh Ukraine. Cuộc gặp chưa được xác nhận và nếu diễn ra sẽ không có sự tham gia của Zelenskyy. Thông tin xuất hiện khi các đồng minh châu Âu và một số đảng viên Cộng hòa lo ngại trước việc Mỹ tạm nới lỏng trừng phạt xuất khẩu dầu diesel của Nga, và Zelenskyy cho rằng quyết định đảo ngược các biện pháp này là sai. “Ngừng bắn năng lượng” Trump công bố ngày 11/10 không ngăn được Moscow tấn công hạ tầng Ukraine, còn Ukraine tạm dừng ba ngày rồi nối lại tấn công. Kyiv cũng cáo buộc Washington hạn chế Starshield, phiên bản quân sự của Starlink, khiến các thiết bị bay tốc độ cao mất kết nối; Trump phủ nhận Nhà Trắng ra lệnh, còn Elon Musk nói Starshield thuộc quyền kiểm soát của chính phủ Mỹ.

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cảnh báo châu Âu khó bù đắp đủ lượng khí đốt thiếu hụt nếu tiếp tục cắt nguồn từ Nga, trong bối cảnh eo biển Hormuz bất ổn và một cơ sở LNG ở Qatar ngừng hoạt động sau các vụ tấn công hồi tháng 3. Ông cho rằng lệnh cấm nhập khẩu LNG của Nga có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 là quyết định khó hiểu khi nguồn cung đang thiếu, và người tiêu dùng châu Âu sẽ là bên gánh hậu quả. Theo ước tính của ông, dự trữ khí đốt châu Âu thấp hơn khoảng 10% so với mức trung bình các năm trước, còn Reuters dự báo các kho chứa chỉ đạt khoảng 75–78% công suất vào tháng 11, thấp hơn đáng kể mức trung bình 5 năm. Dù vậy, Nga đã cung cấp khoảng 12 triệu tấn LNG cho châu Âu trong 9 tháng đầu năm 2026, cao hơn cùng kỳ, khi khách hàng châu Âu đẩy nhanh mua và tích trữ trước lệnh cấm. EU đã thông qua lộ trình chấm dứt nhập khẩu khí đốt Nga, với lệnh cấm hợp đồng LNG dài hạn từ 1/1/2027 và loại bỏ khí đốt đường ống trong năm 2027.

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết Nga sẽ cung cấp 39 tỷ mét khối khí đốt cho Trung Quốc qua đường ống Power of Siberia trong năm nay, nhiều hơn hợp đồng chính, và hai bên có thỏa thuận tăng nguồn cung lên 44 tỷ mét khối. Tàu chở dầu đầu tiên của Nga liên quan thỏa thuận dầu diesel với Mỹ đã rời cảng Dikson ở Bắc Cực, và Moscow không gặp vấn đề khi bán dầu. Theo ông Novak, thị trường đang thiếu khoảng 4-6 triệu thùng dầu mỗi ngày, khiến giá vẫn cao và có thể tăng thêm nếu tình hình eo biển Hormuz không cải thiện. Nếu nguồn cung từ vùng Vịnh Ba Tư nối lại, thị trường có thể cân bằng trong một đến một năm rưỡi, trong khi dự trữ dầu dùng để ổn định thị trường được cho là gần hết.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Mỹ đã nối lại việc chia sẻ thông tin tình báo sau một thời gian gián đoạn, hỗ trợ Ukraine phòng thủ trước tên lửa đạn đạo của Nga. Ngày 14/10, ông Zelensky nói chính quyền Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo có thể đình chỉ việc này nếu Ukraine không ngừng tấn công nhà máy lọc dầu ở Nga. Trong cuộc phỏng vấn ngày 18/10, ông Zelensky nói mọi thứ đã hoạt động bình thường và hy vọng các cuộc thảo luận với Mỹ diễn ra trong tuần này. Ông Trump khẳng định Mỹ vẫn tiếp tục chia sẻ thông tin, dù Ukraine nói một số đợt tấn công của Nga không có cảnh báo trước. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng các đòn tập kích của Ukraine, gồm vụ đêm 17/10 vào St. Petersburg, chỉ là nỗ lực tuyệt vọng.

Thủ tướng Hungary Peter Magyar kỳ vọng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tiếp tục gia hạn miễn trừ cho Budapest khỏi lệnh trừng phạt năng lượng Nga, sau khi Mỹ nới lỏng hạn chế xuất khẩu dầu diesel của Nga để hạ giá nhiên liệu. Thỏa thuận này bị EU chỉ trích, trong đó Thủ tướng Ý Giorgia Meloni gọi đó là canh bạc ‘rất rủi ro’, nhưng Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev lại ủng hộ. Moscow cho biết sẽ cung cấp 300.000 tấn diesel ngay và thêm 500.000 tấn vào tháng tới. Hungary, nơi khoảng 90% dầu thô năm 2025 đến từ Nga theo S&P Global, hiện được miễn trừ đến tháng 11, và ông Magyar cho rằng không gia hạn thêm ít nhất một năm là phi lý. Ukraine không hoan nghênh thỏa thuận, và Tổng thống Zelensky gọi đó là ‘yếu kém’.

Báo Đức Merkur (đăng ngày 12/10) gọi tên lửa hành trình Kh-BD của Nga là “quái vật tầm xa”, với tầm bắn ước tính tới 6.500 km, và hãng tin ABN24 đã dẫn lại bài này vào ngày 15/10. Tên lửa được cho là trang bị cho máy bay ném bom Tu-95MS và Tu-160M, cho phép tấn công từ khoảng cách rất xa mà máy bay không cần tiến sát không phận đối phương. Theo Defense Express, tài liệu mua sắm bị rò rỉ cho thấy Nga đặt 32 quả Kh-BD, chia thành hai đợt 16 quả, mỗi quả khoảng 4,5 triệu USD, tổng khoảng 144 triệu USD. Nếu đạt tầm bắn ước tính, máy bay ném bom Nga có thể phóng tên lửa từ xa hệ thống phòng không Mỹ, đưa một số mục tiêu trên lãnh thổ Mỹ vào phạm vi tấn công tiềm tàng. Tuy vậy, tầm bắn xa không đồng nghĩa với khả năng xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ.

Theo tờ The New York Times, trong kế hoạch hòa bình Ukraine, Mỹ đề xuất châu Âu tăng mua khí đốt Nga, còn Ukraine có thể cân nhắc mở lại các đường ống từng chuyển khí sang EU. Đề xuất gắn với các vấn đề rộng hơn như quan hệ Nga–NATO, bảo đảm an ninh cho Ukraine và lãnh thổ. Xuất khẩu khí Nga qua Ukraine đã dừng từ tháng 1/2025, nay TurkStream là tuyến đường ống duy nhất còn lại tới EU. Tỷ trọng khí Nga trong nhập khẩu của EU đã giảm từ khoảng 45% trước 2022 xuống 12% năm 2025, dù EU vẫn mua 36 tỷ m3 khí Nga năm ngoái, gồm LNG trị giá ước tính 7,2 tỷ EUR. EU đã bắt đầu loại dần khí đốt Nga theo một số hợp đồng ngắn hạn, dự kiến cấm LNG Nga từ tháng 1/2027 và khí đường ống từ tháng 9, hướng tới loại bỏ hoàn toàn vào cuối năm 2027.

Ngày 9/10, Tổng thống Mỹ Trump đạt thỏa thuận về dầu diesel với Tổng thống Nga Putin, nhằm hạ giá nhiên liệu cho người tiêu dùng Mỹ và có thể làm dịu lập trường của Nga trong đàm phán hòa bình. Thỏa thuận này đến sau nhiều tuần ông Trump yêu cầu Ukraine ngừng tấn công nhà máy lọc dầu Nga, khiến quan hệ với Tổng thống Zelensky căng thẳng. Mỹ cảnh báo có thể đình chỉ chia sẻ tình báo và cơ chế PURL do NATO quản lý nếu Ukraine tiếp tục tấn công, còn nhiều máy bay không người lái của Ukraine không thể hoạt động vượt 160 km/h do các sự cố với Starshield. Các đặc phái viên Mỹ cũng đề xuất giải tỏa một phần trong 300 tỷ euro tài sản Nga tại Euroclear, nhưng các nước châu Âu ủng hộ Ukraine đã bác bỏ. Ông Zelensky sau đó đến Brussels tìm hỗ trợ từ EU, nhưng yêu cầu tăng ngân sách của Ukraine vấp phải sự phản đối.

Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Alparslan Bayraktar cho biết nước này sẽ mua một phần dầu diesel Nga đưa ra thị trường quốc tế theo thỏa thuận giữa Moscow và Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng chưa tiết lộ khối lượng, thời điểm giao hàng hay điều khoản thương mại. Thỏa thuận này bị Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, một số quan chức châu Âu và các nghị sĩ Cộng hòa phản đối vì lo ngại Nga sẽ khôi phục nguồn thu từ năng lượng trong lúc xung đột vẫn tiếp diễn. Thổ Nhĩ Kỳ phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng và muốn tăng khai thác khí đốt nội địa tại mỏ Sakarya trên Biển Đen: giàn khai thác nổi đầu tiên Osman Gazi được đưa tới Biển Đen ngày 17/10, dự kiến nâng sản lượng từ khoảng 9,5 triệu m3/ngày lên 20 triệu m3/ngày. Giàn thứ hai dự kiến vận hành trong quý I/2028, bổ sung khoảng 25 triệu m3/ngày, đưa tổng sản lượng lên 45 triệu m3/ngày (khoảng 16,4 tỷ m3/năm), đáp ứng nhu cầu của khoảng 3/4 số hộ gia đình. Năm ngoái nước này tiêu thụ khoảng 59 tỷ m3 khí đốt, nhưng khai thác nội địa chỉ đạt 3,1 tỷ m3, tương đương khoảng 5% nhu cầu.

Cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton nói với Times Radio rằng Trump không hiểu những điều đang bị đe dọa ở Ukraine và đang tập trung vào chính trị nội địa thay vì địa chính trị. Bolton cho rằng đảng Cộng hòa có nguy cơ thua lớn vì lạm phát và giá nhiên liệu, còn thỏa thuận với Nga của Trump chủ yếu nhằm công bố với cử tri, trong khi Nga được lợi về mặt quốc tế. Ông cũng nói Trump dễ bị thao túng và bị Putin coi là con mồi dễ dãi. Bài viết nhắc thêm rằng Bolton từng bị Bộ Tư pháp điều tra và truy tố với 18 tội danh, và đã nhận tội một tội chia sẻ thông tin mật trái phép.

Tỷ phú Richard Branson, người sáng lập Virgin Group, trong bài đăng LinkedIn ngày 18 tháng 10 đã chỉ trích chính sách của Tổng thống Trump đối với Nga, cho rằng việc nới lỏng trừng phạt năng lượng và hạn chế hỗ trợ kỹ thuật cho Kyiv đe dọa an ninh phương Tây. Ông phản đối thỏa thuận cung cấp dầu diesel thương mại với Nga, vì khoản thu này bơm tiền vào ngân sách Nga khi chiến sự đang diễn ra, cùng các hạn chế đối với lực lượng Ukraine như chậm cảnh báo tên lửa và giới hạn mạng Starlink/Starshield. Branson kêu gọi châu Âu hỗ trợ quân sự và tài chính cho Ukraine, kể cả sử dụng tài sản Nga bị đóng băng và chuyển giao tên lửa Taurus của Đức. Bối cảnh là EU đang yêu cầu Ủy ban châu Âu soạn đề xuất lấp khoảng thiếu hụt 70 tỷ euro cho Ukraine năm 2027, có thể dùng lợi nhuận từ khoảng 210 tỷ euro tài sản Nga bị phong tỏa.

Tuần qua, liên bang khám xét nhà Hạ nghị sĩ Ilhan Omar trong một cuộc điều tra liên quan đến gian lận nhập cư, và Đảng Dân chủ lên án đây là lạm dụng quyền lực của Trump. Ukraine tuyên bố không còn ủng hộ thỏa thuận ngừng tấn công mục tiêu năng lượng mà Trump công bố, sau khi Nga tiếp tục tấn công, đồng thời SpaceX hạn chế dịch vụ Starlink tại nước này. Phát ngôn viên mới của Nhà Trắng, Katie Zacharia, bị cho nghỉ sau năm ngày vì tự nhận là luật sư dù chưa đỗ kỳ thi luật sư, còn Đại sứ tại Hy Lạp Kimberly Guilfoyle bị yêu cầu từ chức. Lạm phát tháng 9 tăng 0,6% so với tháng 8 và 3,7% so với cùng kỳ năm trước, khi lương đã không theo kịp giá trong ba tháng liên tiếp. Các tin khác gồm vụ xạ thủ 16 tuổi giết bốn người, trong đó có ba trẻ em, tại một trường tiểu học ở Bend, Oregon, và Giáo hoàng Leo XIV được chẩn đoán ung thư phổi sau ca phẫu thuật.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky yêu cầu các đối tác châu Âu bổ sung ít nhất 70 tỷ euro cho năm 2027 để tài trợ quốc phòng, thiết bị và khả năng chống chịu, ngoài khoản vay 90 tỷ euro đã đồng ý cho giai đoạn 2026-2027; ông ước tính chiến tranh năm 2027 sẽ tốn 155 tỷ euro. EU mới dự kiến khoảng 45 tỷ euro cho năm 2027, và Ủy ban châu Âu thừa nhận có khoảng trống tài chính nhưng chưa quyết định cách huy động thêm tiền. Các phương án gồm khoản vay mới, vay trên thị trường có bảo lãnh từ ngân sách chung, dùng tài sản Nga bị đóng băng hoặc đóng góp từ các nước thứ ba, đều có vướng mắc về pháp lý, chính trị hoặc gánh nặng phân bổ. Thủ tướng Czech Andrej Babiš nói nước này sẽ không bảo lãnh khoản tiền, còn Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson gọi việc tăng gần 60% đóng góp ròng vào ngân sách EU là “hoàn toàn không thể chấp nhận” và cho rằng một nhóm nhỏ quốc gia không thể gánh mãi.

Tác giả cho rằng Tổng thống Donald Trump đổ lỗi cho ông Joe Biden về giá cả cao, trong khi chính sách của ông Trump trong hai năm cầm quyền đã tạo ra bong bóng lạm phát lớn. Tại một cuộc mít-tinh ở Arizona ngày 14/10, vài giờ sau khi số liệu lạm phát mới của liên bang cho thấy lạm phát tăng trở lại chủ yếu do giá xăng, ông Trump nói thuế quan không gây lạm phát. Bài viết cũng chỉ trích thỏa thuận nới lỏng trừng phạt đối với dầu diesel Nga, vốn được quảng bá là giải pháp giảm chi phí cho nông dân và tài xế xe tải, nhưng đã nhận kêu gọi đảo ngược từ cả hai đảng, sự hoài nghi của giới kinh tế về việc giá sẽ giảm, và phản đối từ Ukraine cùng đồng minh Cộng hòa. Tác giả nhận định Đảng Dân chủ chưa đưa ra con đường rõ ràng nên hiện chưa khiến tác giả ủng hộ.

Ngày 15/10 tại Brussels, trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU, Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs kêu gọi người dân châu Âu đóng góp cho Ukraine bằng cách cắt giảm một khoản chi nhỏ, khi so sánh chi phí hỗ trợ với việc uống ít hơn một cốc bia mỗi năm. Ông cho rằng Ukraine cần nguồn lực ngay lúc này, khi mùa đông được xem là quyết định, và nhấn mạnh viện trợ là lợi ích chung của châu Âu chứ không chỉ là bất tiện tài chính cá nhân. Ông cũng kêu gọi tăng cường trừng phạt Nga. Đầu tháng 10, Latvia đã phê duyệt viện trợ nhân đạo gồm thiết bị y tế và xe cứu thương, đồng thời dự kiến mua thêm 12 máy phát điện diesel cho Ukraine. Trong khi đó, các lãnh đạo EU bàn về nhu cầu tài chính của Ukraine cho năm 2027 giữa bất đồng về ngân sách chung và giá năng lượng cao, và bài báo lưu ý rằng khoản đóng góp nhỏ này không tự giải quyết bài toán tài chính của Ukraine.

Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Tổng thống Donald Trump sẽ dành tối đa 60 ngày để đánh giá tác động kinh tế của các biện pháp trừng phạt và thuế quan đối với Nga, trong bối cảnh xung đột ở Ukraine và chiến sự với Iran làm gián đoạn nguồn cung năng lượng và đẩy giá nhiên liệu lên cao. Ngày 16/10, ông Trump đã ký sắc lệnh tạm đình chỉ các biện pháp quan trọng theo Đạo luật Graham, nhưng ngày 17/10 nói rằng quyết định cuối cùng vẫn chưa được đưa ra, và sắc lệnh không nêu thời hạn miễn trừ. Các biện pháp này bao gồm thuế quan với hàng hóa Nga và trừng phạt các nước mua dầu khí Nga, đồng thời áp thuế lên hàng hóa từ những nước nhập khẩu năng lượng của Nga, trong đó có Ấn Độ. Ông Trump cũng cho biết Nga sẽ cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho Mỹ, còn Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo động thái này có thể khuyến khích ông Putin và kéo dài chiến tranh.

Trump đã miễn trừ hoặc tạm hoãn nhiều lệnh trừng phạt Nga chỉ hai ngày trước khi chúng có hiệu lực, làm sâu sắc thêm bất đồng với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Các lệnh trừng phạt do Quốc hội thông qua và Trump ký thành luật vào tháng 9; sắc lệnh tối thứ Sáu của ông nói việc đình chỉ một số lệnh là vì 'lợi ích quốc gia' Mỹ, khiến các nhà lập pháp Mỹ phản đối. Quan hệ với Kyiv xấu đi sau thỏa thuận gây tranh cãi để Mỹ nhập dầu diesel Nga, và Ukraine cáo buộc chính quyền Trump rút hỗ trợ quân sự then chốt. Luật này cho phép Trump áp thuế tới 100% với hàng nhập từ năm nước mua dầu, khí đốt Nga nhiều nhất, gồm Trung Quốc và Ấn Độ, và nhắm vào Putin, các ngân hàng Nga cùng đội tàu 'shadow fleet', nhưng nhiều điều khoản nay đã được miễn trừ. Hạ nghị sĩ Dân chủ Don Beyer của bang Virginia và những người khác cho rằng đây là sự nhượng bộ trước Moscow, phản bội Ukraine.

Theo New York Times, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã kêu gọi Ukraine và các đồng minh châu Âu cân nhắc nối lại việc Nga vận chuyển khí đốt qua hệ thống đường ống của Ukraine, như một yếu tố kinh tế trong dàn xếp hòa bình. Đề xuất này vấp phải sự phản đối mạnh ở châu Âu, đặc biệt là Đức, nơi các quan chức cho rằng phụ thuộc trở lại vào nguồn hydrocarbon của Nga làm suy yếu an ninh năng lượng. Washington lập luận rằng dòng khí đốt sẽ tạo động cơ kinh tế để Kremlin chấm dứt hoạt động quân sự và mang lại doanh thu quá cảnh cho việc tái thiết Ukraine, một số quan chức cho rằng Mỹ có thể đòi chia phần lợi nhuận. Nhà Trắng xác nhận đề xuất có ưu đãi kinh tế cho cả Moscow và Kyiv, và phủ nhận việc đã thảo luận tích cực về khôi phục Nord Stream 2, dù một nguồn tin gọi việc nối lại các đoạn còn nguyên vẹn là “bước đơn giản nhất”. Tại Đức, đảng cánh hữu AfD đang đạt gần 30% trong các cuộc thăm dò và vận động nhập khẩu khí đốt Nga giá rẻ, trong khi các quan chức châu Âu cảnh báo điều này sẽ làm suy yếu lệnh trừng phạt và mang lại hàng tỷ USD cho ngành quốc phòng của Nga.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho rằng Nga đã đẩy mạnh có hệ thống các đợt tấn công nhắm vào lưới điện Ukraine, với 76 cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố “ngừng bắn năng lượng” cách đây một tuần. Trong bảy ngày qua, Nga đã dùng gần 2.700 máy bay không người lái tấn công, 1.700 bom liên hợp có dẫn đường và 66 tên lửa, phần lớn là tên lửa đạn đạo tốc độ cao nhắm vào các tiện ích đô thị. Ông Sybiha cảnh báo việc nới lỏng trừng phạt hay đưa ra ưu đãi kinh tế cho Moscow sẽ chỉ giúp Điện Kremlin có thêm nguồn tài chính cho chiến dịch quân sự trước mùa đông, và kêu gọi đối tác tăng áp lực. Phát biểu này được đưa ra giữa tranh cãi về việc Mỹ miễn chế tài ngày 16 tháng 10 và thỏa thuận dầu diesel với Nga ngày 9 tháng 10.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Nga đã thực hiện 76 cuộc tấn công nhắm vào lưới điện và hạ tầng dầu khí của Ukraine kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố “lệnh ngừng bắn năng lượng” một tuần trước. Trong đêm, các trạm biến áp ở Odesa, Khmelnytskyi, Vinnytsia và Zhytomyr bị đánh trúng, khiến hàng chục nghìn hộ gia đình mất điện, còn 2 người thiệt mạng và 12 người bị thương, trong đó có 2 trẻ em. Trong tuần qua, Nga đã phóng gần 2.700 máy bay không người lái, 1.700 bom có điều khiển và 66 tên lửa, phần lớn là tên lửa đạn đạo, với năng lượng là mục tiêu chính. Ông Zelensky cho rằng Moscow xem việc nới lỏng trừng phạt là bằng chứng chiến lược chiến tranh đang có lợi, và kêu gọi gây thêm áp lực lên Nga để hòa bình có cơ hội.

Hai tiêm kích F-16 của Romania đang làm nhiệm vụ bảo vệ không phận đã bắn hạ hai UAV xâm phạm không phận nước này vào ngày 17/10, lúc 18h01 và 18h05, trên vùng biển thuộc lãnh thổ Romania. Radar phát hiện nhóm mục tiêu cách đảo Zmiiniy khoảng 120 km về phía Đông và đang bay theo hướng Tây Nam. Bộ Quốc phòng Romania không công bố danh tính hay loại UAV, nhưng bài viết cho rằng quỹ đạo của chúng, cách bờ biển Crimea khoảng 65 km và cách bờ do Ukraine kiểm soát khoảng 140 km, cho thấy chúng có nguồn gốc từ phía Nga. Romania đề xuất thành lập bộ chỉ huy quân sự chung của các nước NATO vùng Biển Đen để chống UAV, với vai trò lãnh đạo luân phiên, và sẵn sàng dẫn đầu từ năm 2028.

Ngành xe tăng Nga đang chuyển sang giai đoạn mới, khi khách hàng ngày càng yêu cầu chuyển giao công nghệ sản xuất thay vì mua xe tăng hoàn chỉnh. Giám đốc Uralvagonzavod (UVZ) Alexander Potapov cho biết tập đoàn sẵn sàng hỗ trợ xu hướng này dù lo ngại có thể tạo ra đối thủ cạnh tranh trong tương lai, đặc biệt với yêu cầu nội địa hóa của Ấn Độ và xu hướng tương tự ở khách hàng Ả Rập. Do các thị trường truyền thống đã thu hẹp đáng kể, UVZ đang hướng tới Châu Phi và Đông Nam Á, đồng thời tiếp tục đàm phán và cải thiện dịch vụ hậu mãi. Xe tăng của UVZ đã được xuất khẩu sang hàng chục quốc gia, trong đó Ấn Độ là khách hàng nổi bật với khoảng 1.000 chiếc T-72M1 và T-90S.