Tin về an ninh năng lượng

Dù dòng dầu thô chảy ra khỏi eo biển Hormuz đang phục hồi, tình trạng thiếu hụt diesel toàn cầu vẫn tiếp diễn vì công suất lọc dầu ở Trung Đông và Nga bị hạn chế. Giá diesel bán buôn và bán lẻ đã lên mức kỷ lục vào giữa tháng Chín, còn kế hoạch G7 xả 100 triệu thùng dầu không phải là giải pháp dễ dàng. Theo IEA, tình trạng này có thể kéo dài đến giữa năm 2027 vì nguồn cung gasoil không đáp ứng được nhu cầu. Xuất khẩu diesel toàn cầu tháng Chín giảm 700.000 thùng/ngày so với một năm trước, và diesel chiếm 25% mức giảm 2,6 triệu thùng/ngày trong nhu cầu dầu toàn cầu năm nay. Giá diesel đã hạ từ mức đỉnh trên 200 USD/thùng nhưng vẫn gần gấp đôi giá dầu thô.

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cảnh báo châu Âu khó bù đắp đủ lượng khí đốt thiếu hụt nếu tiếp tục cắt nguồn từ Nga, trong bối cảnh eo biển Hormuz bất ổn và một cơ sở LNG ở Qatar ngừng hoạt động sau các vụ tấn công hồi tháng 3. Ông cho rằng lệnh cấm nhập khẩu LNG của Nga có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 là quyết định khó hiểu khi nguồn cung đang thiếu, và người tiêu dùng châu Âu sẽ là bên gánh hậu quả. Theo ước tính của ông, dự trữ khí đốt châu Âu thấp hơn khoảng 10% so với mức trung bình các năm trước, còn Reuters dự báo các kho chứa chỉ đạt khoảng 75–78% công suất vào tháng 11, thấp hơn đáng kể mức trung bình 5 năm. Dù vậy, Nga đã cung cấp khoảng 12 triệu tấn LNG cho châu Âu trong 9 tháng đầu năm 2026, cao hơn cùng kỳ, khi khách hàng châu Âu đẩy nhanh mua và tích trữ trước lệnh cấm. EU đã thông qua lộ trình chấm dứt nhập khẩu khí đốt Nga, với lệnh cấm hợp đồng LNG dài hạn từ 1/1/2027 và loại bỏ khí đốt đường ống trong năm 2027.

Bài viết cho rằng an ninh của Saudi Arabia không còn chỉ là vấn đề khu vực mà là điều kiện chiến lược đối với kinh tế toàn cầu, vì các cuộc tấn công vào sân bay và nhà máy lọc dầu có thể đe dọa nguồn cung năng lượng quốc tế. Ngày 10 tháng 10, một tên lửa của Houthi được cho là đã trúng sân bay King Khalid ở Riyadh, làm 13 người chết và hơn 300 người bị thương. Khi eo biển Hormuz bị gián đoạn trong chiến sự với Iran, đường ống East-West trở thành tuyến thay thế quan trọng, vận chuyển khoảng 4 triệu thùng dầu mỗi ngày trước khi bị đóng tạm thời vào tháng 9 do các cuộc tấn công bằng drone. Bài viết nêu rủi ro địa chính trị đã đẩy giá dầu Brent lên trên 100 USD/thùng, đồng thời nhắc đến việc Hy Lạp triển khai hệ thống Patriot và kêu gọi chia sẻ trách nhiệm phòng thủ rộng hơn.

UAE đã kết thúc sự tham gia tại Hội nghị thường niên 2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Nhóm Ngân hàng Thế giới tổ chức tại Bangkok từ ngày 12 đến 18/10, với đoàn Bộ Tài chính do Bộ trưởng Nhà nước về Tài chính Mohamed bin Hadi Al Hussaini dẫn đầu. Đoàn tham dự các phiên họp cấp bộ trưởng, trong đó có cuộc họp Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương G20, và gặp gỡ song phương với nhiều tổ chức tài chính quốc tế. Ông Al Hussaini cho biết UAE muốn củng cố ổn định tài chính toàn cầu, an ninh năng lượng, tính ổn định chuỗi cung ứng và các cơ chế tài trợ phát triển. UAE cũng tổ chức Tiệc chiêu đãi ngân hàng UAE 2026 tại Bangkok và đàm phán song phương với các đối tác từ New Zealand, Thụy Sĩ, Hà Lan và Trung Quốc.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã kết thúc sự tham gia Kỳ họp thường niên 2026 của IMF và Nhóm Ngân hàng Thế giới tổ chức tại Bangkok, Thái Lan, từ ngày 12 đến 18 tháng Mười, do Bộ trưởng Nhà nước về Tài chính Mohamed bin Hadi Al Hussaini dẫn đầu phái đoàn. Phái đoàn tham dự các phiên họp cấp bộ trưởng, phiên toàn thể và cuộc họp G20, gặp Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva và Chủ tịch Nhóm Ngân hàng Thế giới Ajay Banga, đồng thời họp song phương với nhiều tổ chức tài chính quốc tế. UAE nhấn mạnh cần mở rộng hợp tác chiến lược và dùng các cơ chế tài chính hiện đại để duy trì dòng vốn phát triển. Ông Al Hussaini cho rằng hành động tập thể bền vững là cần thiết để bảo đảm ổn định tài chính toàn cầu, an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng và chuyển đổi công nghệ.

Tàu sân bay HMS Prince of Wales, tàu chiến lớn nhất của Anh, rời cảng Portsmouth hôm Chủ nhật để dẫn đầu Nhóm Tấn công Tàu sân bay Anh tới Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, mở đầu giai đoạn 2 của Chiến dịch Firecrest tập trung vào sẵn sàng tác chiến, huấn luyện và tăng khả năng phối hợp với NATO. Tàu đi cùng khu trục hạm Type-45 HMS Dauntless, và nhóm không quân gồm tiêm kích F-35, trực thăng Merlin, Wildcat cùng máy bay không người lái Malloy. Hải quân Hoàng gia cho biết hơn 1.200 quân nhân Anh đang tham gia, phối hợp với Na Uy, Đan Mạch và Đức. Chính phủ Anh nói đợt triển khai này nhằm đảm bảo an toàn các tuyến năng lượng, thương mại và liên lạc trong khu vực; tàu cũng sẽ tổ chức gặp gỡ lãnh đạo quân sự và chính trị tại Oslo về an ninh Bắc Âu.

An ninh năng lượng từng có nghĩa là đảm bảo nguồn nhiên liệu liên tục, vì nhiên liệu bị đốt xong là mất; điện khí hóa thì chuyển thương mại sang thiết bị dùng lâu dài như tấm pin mặt trời, pin lưu trữ và xe điện, giúp nước nhập khẩu tạo điện từ nguồn trong nước trong nhiều năm. Theo tác giả, cách này làm thay đổi bản chất phụ thuộc kinh tế, dù chuỗi cung ứng vẫn mang tính quốc tế. Việc lưới điện Ukraine và Moldova đồng bộ với hệ thống điện châu Âu lục địa sau cuộc xâm lược năm 2022 cho thấy kết nối liên vùng có thể tăng khả năng chống chịu. Pakistan có công suất điện mặt trời phân tán ước tính khoảng 50 GW vào cuối năm 2025. Ngân hàng Nhà nước Pakistan ước tính việc giảm nhập khẩu năng lượng đã tiết kiệm khoảng 7,1 tỷ USD ngoại tệ trong sáu năm và có thể giảm thêm 5,2 đến 7,8 tỷ USD hóa đơn nhập khẩu năng lượng năm 2026. Theo IEA, đội xe điện toàn cầu đã thay thế khoảng 1,7 triệu thùng dầu mỗi ngày trong năm 2025, trong đó Trung Quốc chiếm khoảng 1 triệu thùng.

Theo New York Times, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã kêu gọi Ukraine và các đồng minh châu Âu cân nhắc nối lại việc Nga vận chuyển khí đốt qua hệ thống đường ống của Ukraine, như một yếu tố kinh tế trong dàn xếp hòa bình. Đề xuất này vấp phải sự phản đối mạnh ở châu Âu, đặc biệt là Đức, nơi các quan chức cho rằng phụ thuộc trở lại vào nguồn hydrocarbon của Nga làm suy yếu an ninh năng lượng. Washington lập luận rằng dòng khí đốt sẽ tạo động cơ kinh tế để Kremlin chấm dứt hoạt động quân sự và mang lại doanh thu quá cảnh cho việc tái thiết Ukraine, một số quan chức cho rằng Mỹ có thể đòi chia phần lợi nhuận. Nhà Trắng xác nhận đề xuất có ưu đãi kinh tế cho cả Moscow và Kyiv, và phủ nhận việc đã thảo luận tích cực về khôi phục Nord Stream 2, dù một nguồn tin gọi việc nối lại các đoạn còn nguyên vẹn là “bước đơn giản nhất”. Tại Đức, đảng cánh hữu AfD đang đạt gần 30% trong các cuộc thăm dò và vận động nhập khẩu khí đốt Nga giá rẻ, trong khi các quan chức châu Âu cảnh báo điều này sẽ làm suy yếu lệnh trừng phạt và mang lại hàng tỷ USD cho ngành quốc phòng của Nga.