Cướp biển Somalia đang trở lại khi Mỹ và đồng minh tập trung nguồn lực vào xung đột với Iran. Tàu chở dầu Honour 25 chở 2.700 tấn dầu diesel bị cướp ngày 21/4, và 17 thủy thủ bị giữ hơn 5 tháng trong khi bọn cướp đòi tiền chuộc, giảm từ 7 triệu USD xuống còn 1 triệu USD theo lời kỹ sư Syed Hussain Yousuf. Cuộc đụng độ đẫm máu vào tháng 9 khiến năm thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng, còn các cuộc gọi về nhà bị cắt hẳn từ tháng 7. Theo bài, các cuộc tấn công của Houthi ở Biển Đỏ và Vịnh Aden buộc nhiều tàu đi sát bờ biển Somalia, chi phí dầu diesel gần như tăng gấp đôi trong thời chiến và phí bảo hiểm hàng hải tăng khiến các doanh nghiệp nhỏ cắt giảm chi phí, trong khi kinh tế Somalia khó khăn cũng làm tăng sức hấp dẫn của cướp biển.
Tóm tắt do AI của Upside viết từ bài gốc. Đọc bài gốc để có đầy đủ thông tin.
Từ khoá
địa chính trịgiá dầuIranvận tải biển
Bấm vào từ khoá để xem các tin khác cùng chủ đề.
Mã liên quan và hướng tác động
XAU/USD
▲ Có thể tích cựcMức liên quan: thấp
| Thị trường | Vàng |
|---|---|
| Đóng cửa phiên 29/10/2026 | 4.021,63 |
| Thay đổi trong phiên | -1,13% |
Hướng tác động do AI chấm từ tiêu đề tin, có thể sai. Đây không phải khuyến nghị đầu tư.
Tin liên quan
- Iran nói có “kế hoạch tác chiến mới” nếu Mỹ tiếp tục tấn công, khi các tàu thương mại báo cáo bị tấn công
Cố vấn an ninh cấp cao Iran Mohsen Rezaei cho biết Tehran đã chuẩn bị kế hoạch ứng phó mới, “tàn khốc hơn nhiều” so với các cuộc chiến 12 ngày và 40 ngày, nếu Mỹ và Israel tái tấn công. Tổng thống Trump nói với Newsmax rằng ông không định dùng vũ khí hạt nhân hay đưa bộ binh vào Iran. Nhiều tàu thương mại quanh bán đảo Arab bị tấn công, trong đó một tàu kéo bị hai đầu đạn không rõ nguồn gốc trúng phải hôm Chủ nhật và một tàu dầu bị lựu đạn phóng tên lửa (RPG) bắn trúng hôm thứ Sáu. Giá dầu tăng mạnh, Brent chốt ở mức 109,86 USD/thùng (tăng 3,7%) và WTI tăng 3,5% lên 101,41 USD/thùng. Saudi Arabia đánh chặn nhiều tên lửa, trong đó có quả nhắm vào cảng xuất khẩu dầu Yanbu, và trước đó công ty dầu khí Aramco cũng bị tấn công vào một tòa nhà hành chính ở Dhahran.
- Hai tàu chở dầu trúng thủy lôi ở eo biển Hormuz, hải quân Iran cho biết
Hải quân Vệ binh Cách mạng Iran cho biết hai tàu chở dầu đã bốc cháy sau khi trúng thủy lôi khi đi qua eo biển Hormuz, theo hãng thông tấn IRNA; truyền thông nhà nước cho biết mỗi tàu chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô. IRNA nói hai tàu đã tắt hệ thống định vị và radar, đi theo tuyến đường chưa được phép, và một tàu đã mất khả năng di chuyển; chưa có xác nhận độc lập nào. Các quan chức hàng hải cho biết hôm thứ Tư, một tàu container và một tàu chở hàng rời đã chìm gần eo biển trong các sự cố riêng biệt sau khi bị tấn công bằng đạn dược. Các vụ tấn công quanh tuyến đường này đã tăng mạnh trong hai tuần qua, khi Iran nói sẽ đẩy mạnh tấn công đáp trả việc Mỹ phong tỏa cảng biển và các lệnh trừng phạt cứng rắn hơn áp dụng tháng trước. Eo biển chỉ rộng 35-40 km ở điểm hẹp nhất và là trung tâm xung đột giữa Iran và Mỹ; việc hạn chế đi qua đã đẩy giá nhiên liệu trên toàn cầu tăng.
- Tàu container chìm ở eo biển Hormuz khi Iran đẩy mạnh tấn công
Tàu container GFS Pride, đăng ký tại Singapore, đã chìm ở eo biển Hormuz sau khi bị một vật thể không rõ bắn trúng và bốc cháy; 21 thuyền viên được sơ tán an toàn và không ghi nhận thương vong. Cơ quan Hàng hải và Cảng Singapore lên án các vụ tấn công là vô cớ, không thể biện minh và vi phạm luật pháp quốc tế. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran nói tàu trúng thủy lôi, nhưng công ty an ninh hàng hải Marisks cho biết chưa có bằng chứng độc lập và coi đây là một phần chiến dịch tâm lý nhằm gieo rắc sợ hãi. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, các vụ tấn công trong tháng này khiến hai thủy thủ mất tích và 12 người bị thương; lượng dầu thô qua Hormuz trung bình 8,5 triệu thùng/ngày trong tuần gần nhất, thấp hơn gần 40% so với trước chiến tranh.
- Đề xuất mở lại tuyến đường biển của Iran vẫn còn hiệu lực
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong 7 ngày, được Iran đưa ra giữa tháng 9 sau khi lệnh ngừng bắn tạm thời sụp đổ, vẫn còn hiệu lực. Nếu Mỹ chấp nhận các điều kiện của Tehran, gồm dỡ bỏ phong tỏa cảng và trừng phạt xuất khẩu dầu cùng chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận trong khu vực, eo biển có thể mở lại trong 6 ngày và đàm phán sẽ tiếp tục vào ngày hôm sau. Điểm bất đồng chính là yêu cầu của Washington về việc giải quyết chương trình hạt nhân của Iran ngay từ đầu, còn Phó Tổng thống JD Vance kêu gọi Iran giảm “đáng kể” năng lực làm giàu uranium. Trong khi đó, Hải quân Vệ binh Cách mạng Iran cho biết hai tàu chở dầu bốc cháy sau khi trúng thủy lôi ở eo biển, thông tin do IRNA đưa tin nhưng chưa được xác nhận độc lập. Các vụ tấn công quanh eo biển đã tăng mạnh trong hai tuần qua.
- Kế hoạch mở lại tuyến hàng hải của Iran vẫn còn trên bàn đàm phán
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong 7 ngày vẫn còn hiệu lực. Theo đề xuất, eo biển có thể mở lại trong 6 ngày nếu Mỹ chấp nhận các điều kiện của Tehran, gồm dỡ bỏ phong tỏa cảng, bãi bỏ trừng phạt xuất khẩu dầu và chấm dứt xung đột trong khu vực. Đàm phán đình trệ vì Washington chưa giải quyết đủ 7 điều kiện, trong khi Mỹ muốn đưa chương trình hạt nhân của Iran vào ngay từ đầu. Hải quân Vệ binh Cách mạng Iran cho biết 2 tàu chở dầu bốc cháy sau khi trúng thủy lôi khi đi qua eo biển, thông tin chưa được xác nhận độc lập. Theo quan chức hàng hải, một tàu container và một tàu chở hàng khô cũng bị chìm sau khi trúng đạn trong các vụ riêng biệt, còn gián đoạn vận tải do cuộc chiến 8 tháng đã đẩy giá năng lượng và lạm phát toàn cầu lên cao.
- Số lượng tàu thuyền bị tấn công ở eo biển Hormuz đạt mức kỷ lục
Theo dữ liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế mà hãng TASS thu được, 22 tàu thuyền đã báo cáo bị tấn công tại eo biển Hormuz từ ngày 1 đến 13/10. Con số này ước tính đã vượt tổng số vụ của cả tháng 3/2026, vốn là kỷ lục trước đó. Hậu quả là 15 thủy thủ bị thương, 2 người mất tích và 1 tàu bị chìm. Ngày 11/10 ghi nhận nhiều vụ nhất, với 6 tàu báo cáo hư hại; ngày 4 và 13/10 mỗi ngày có 3 tàu báo cáo thiệt hại. Bối cảnh là từ ngày 28/2/2026, Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống Iran; tháng 6/2026 hai bên ký bản ghi nhớ ngừng bắn, nhưng đêm 8/7 Lầu Năm Góc nối lại các cuộc tấn công quy mô lớn, cáo buộc Iran vi phạm các thỏa thuận liên quan đến eo biển Hormuz.
Thị trường liên quan
Tin mới nhất
- Cử tri vừa khiến trung tâm dữ liệu của Microsoft có giá trị hơn, theo một chuyên gia kỳ cựu phố Wall
Cổ phiếu Microsoft đóng cửa ở mức kỷ lục 555,80 USD ngày 4 tháng Mười Một, tăng 6,68% và thêm khoảng 259 tỷ USD vốn hóa, sau kết quả bầu cử giữa kỳ khi cử tri bác bỏ dự án trung tâm dữ liệu trong tất cả trừ một trong 41 đề xuất địa phương. Nhà đầu tư kỳ vọng giới hạn xây dựng mới sẽ khiến công suất hiện có khan hiếm và có giá trị hơn, dù chuyên gia Art Hogan của B. Riley lưu ý việc xây dựng chậm lại cũng đồng nghĩa chi tiêu vốn chậm lại. Tại Texas, đảng viên Dân chủ Gina Hinojosa đánh bại Thống đốc Greg Abbott sau khi kêu gọi tạm dừng phê duyệt trung tâm dữ liệu mới, còn Goldman Sachs ước tính các bang có khả năng siết quy định chiếm khoảng 45% công suất dự kiến của Mỹ. Microsoft ghi nhận chi tiêu vốn 45,2 tỷ USD và dòng tiền 18,6 tỷ USD, khác với nhiều đối thủ đám mây đã âm dòng tiền. Bài viết cảnh báo nếu các giới hạn kéo dài, chi tiêu chậm lại có thể làm chậm tăng trưởng 48% của Azure.
- Các ngân hàng ngày càng thận trọng trong cho vay, theo Fed: Điều đó nghĩa là gì với nền kinh tế
Khảo sát mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), công bố ngày 2 tháng Mười Một, cho thấy các ngân hàng Mỹ đang thắt chặt tiêu chuẩn cho vay trong quý III, nhất là với doanh nghiệp nhỏ, hộ gia đình rủi ro và bất động sản thương mại. Khảo sát thu thập ý kiến từ 61 ngân hàng trong nước và 18 chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Mỹ. Các ngân hàng siết tiêu chuẩn về phí áp dụng cho khoản vay rủi ro với doanh nghiệp mọi quy mô, cũng như với tổ chức tài chính phi ngân hàng như quỹ đầu tư tư nhân. Với vay mua nhà, tiêu chuẩn gần như không đổi, nhưng khoản vay dưới chuẩn (subprime) bị siết lại, còn thế chấp jumbo được nới lỏng. Lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm chạm mức 5,349% trong phiên ngày 5 tháng Mười, cao nhất từ tháng Tư năm 2002; một khảo sát khác của Fed cho thấy tỷ lệ gia đình trễ hạn thanh toán khoản vay cuối năm 2025 gần 20%, tăng từ khoảng 12% năm 2022.
- Cổ phiếu Apple tăng 22%, nhưng một mảng kinh doanh chậm lại có thể thử thách mức định giá này
Cổ phiếu Apple tăng khoảng 22% từ đầu năm đến ngày 3 tháng Mười Một, gần gấp đôi mức tăng 11% của S&P 500, đẩy định giá lên khoảng 38 lần lợi nhuận. Mảng dịch vụ, động lực lợi nhuận biên cao giúp Apple xứng đáng với mức định giá đó, tăng 10% so với cùng kỳ trong quý IV tài khóa, giảm từ khoảng 12%, và ban lãnh đạo dự báo 8% đến 9% cho quý I tài khóa 2027, do áp lực từ cấp phép bên thứ ba và biến động tỷ giá. Dịch vụ có biên lợi nhuận gộp 76% và chiếm 40% lợi nhuận gộp. Doanh thu tổng tăng 15% trong năm tài khóa 2026 lên mức kỷ lục 479 tỷ USD, và Apple kỳ vọng quý mua sắm cuối năm sẽ là quý có doanh thu tốt nhất từ trước đến nay. Nếu tăng trưởng dịch vụ thấp hơn dự báo 8% đến 9%, bài viết cho rằng mức định giá cao hiện nay sẽ khó biện minh hơn.
- Snap giảm 11% do tăng trưởng người dùng không đạt kỳ vọng và doanh số quảng cáo chậm lấn át việc quay lại có lãi; Pinterest giảm nhẹ, Meta đi ngang
Snap có lãi trong quý 3 với lợi nhuận ròng 56 triệu USD, so với khoản lỗ ròng 104 triệu USD một năm trước, nhưng doanh thu 1,72 tỷ USD thấp hơn nhẹ so với kỳ vọng đồng thuận 1,73 tỷ USD và số người dùng hoạt động hằng ngày 495 triệu thấp hơn ước tính 499 triệu. Tăng trưởng chủ yếu đến từ đăng ký: doanh thu khác tăng 84% và số người đăng ký trả phí vượt 30 triệu, trong khi doanh thu quảng cáo chỉ tăng 4%. Giám đốc điều hành Evan Spiegel cho biết tăng trưởng quảng cáo “vẫn thấp hơn kỳ vọng của chúng tôi”, còn công ty nêu doanh số quảng cáo thương hiệu giảm do chi tiêu cho hàng tiêu dùng đóng gói thấp hơn. Từ kết quả quý 1 năm 2027, Snap sẽ lấy người dùng hoạt động hằng tháng làm chỉ số chính; quý 3 ghi nhận 977 triệu MAU, trong khi số người dùng hằng ngày ở Bắc Mỹ giảm 6% so với cùng kỳ. Cổ phiếu giảm 11% xuống 5,30 USD trong phiên sáng, còn Pinterest giảm 0,5% và Meta tăng 0,2%.
- Nvidia vừa lùi xuống dưới 200 USD lần đầu tiên kể từ tháng Tám
Cổ phiếu Nvidia đóng cửa ở mức 200,13 USD sau khi xuống thấp nhất trong phiên 199,68 USD, lần đầu giao dịch dưới 200 USD kể từ ngày 3 tháng Tám, dù S&P 500 tăng 1,58%. Cổ phiếu giảm 3,17% khi nhóm công nghệ lớn tăng sau chiến thắng của đảng Dân chủ trong bầu cử giữa kỳ, trong khi nhà đầu tư cho rằng giới hạn xây dựng trung tâm dữ liệu mới có thể làm giảm nhu cầu chip. Vốn hóa 5,10 nghìn tỷ USD của Apple đã vượt Nvidia, công ty từng lớn nhất thế giới một ngày trước đó. Giá mục tiêu đồng thuận 327,14 USD cho thấy dư địa tăng khoảng 63,5%, và Nvidia dự báo doanh thu quý III đạt 108,0 tỷ USD, sai số cộng trừ 2%, công bố kết quả vào ngày 17 tháng Mười Một. Cổ phiếu vẫn thấp hơn khoảng 16,3% so với mức đóng cửa kỷ lục 239,24 USD ngày 6 tháng Mười.
- Vistra lao dốc 25% trong năm nay: một nhóm phân tích Phố Wall cho rằng nhà đầu tư có thể đạt lợi nhuận 110%
Cổ phiếu Vistra đang ở mức 120,24 USD, sau khi giảm 13,86% trong phiên gần nhất xuống sát đáy 52 tuần 117,28 USD và giảm 25,13% từ đầu năm. CEO Jim Burke cho rằng giá điện bán buôn ERCOT quanh 30 USD mỗi MWh quá thấp để hỗ trợ xây nhà máy mới, còn CFO Kris Moldovan cho biết EBITDA điều chỉnh năm 2027 trong khoảng 7,4 đến 7,8 tỷ USD đang hướng tới cận dưới của khoảng này. Doanh thu quý 2 đạt 4,02 tỷ USD, thấp hơn kỳ vọng đồng thuận 27,24%, một phần do khoản lỗ phòng hộ chưa thực hiện 472 triệu USD. Các hợp đồng với hyperscaler vẫn là điểm tựa của câu chuyện: Meta ký PPA 20 năm cho hơn 2.600 MW tại các địa điểm hạt nhân PJM của Vistra, còn AWS ký tối đa 1.200 MW tại Comanche Peak. Giá mục tiêu đồng thuận 204,32 USD tương ứng mức tăng khoảng 69,9%, trong khi mục tiêu cao nhất phố Wall 255,00 USD của BNP Paribas Exane hàm ý khoảng 112%; người hoài nghi lưu ý tỷ lệ phòng hộ chỉ còn khoảng 72% vào năm 2028.
Nhận bản tin trên Telegram, Zalo
Tham gia kênh Upside trên Telegram hoặc nhóm Zalo để nhận bản tin chứng khoán Việt Nam và vàng lúc 8:00, 19:00 các ngày giao dịch và tổng kết tuần sáng thứ Bảy.