Chi tiêu công của Pháp đạt 57,2% GDP năm 2025, cao hơn đáng kể mức trung bình khu vực euro theo OECD, trong đó chi lương hưu khoảng 14,1% GDP khi số người nghỉ hưu tăng so với lực lượng lao động. Báo cáo của chính phủ công bố vào tháng 10 cho thấy lương hưu chiếm 32% ngân sách Bộ Giáo dục (28,5 tỷ euro) và khoảng 30% ngân sách Bộ Nội vụ, trung bình 13% trên các bộ, làm giảm nguồn lực cho trường học và dịch vụ công. Theo Insee, thâm hụt ngân sách năm 2025 là 5,1% GDP và nợ công là 115,6% GDP; ngân sách 2027 đề xuất nhằm kiểm soát thâm hụt thông qua cắt giảm chi tiêu và thay đổi liên quan đến lương hưu và lương khu vực công. Các nỗ lực cải cách trước đây đã gây phản ứng dữ dội, điển hình là cải cách năm 2023 nâng tuổi nghỉ hưu từ 62 lên 64 đã kích hoạt biểu tình lớn và hiện đã bị đình chỉ.
Tóm tắt do AI của Upside viết từ bài gốc. Đọc bài gốc để có đầy đủ thông tin.
Tiêu đề gốc: France Pension Crisis : How Rising Costs Are Squeezing Public Services
Đọc bài gốc trên outlookindia.com ↗
Từ khoá
Phápchi tiêu côngnợ côngngân sáchlương hưu
Bấm vào từ khoá để xem các tin khác cùng chủ đề.
Mã liên quan và hướng tác động
EUR/USD
• Trung tínhMức liên quan: thấp
| Thị trường | Ngoại tệ |
|---|---|
| Đóng cửa phiên 16/10/2026 | 1,12393 |
| Thay đổi trong phiên | +0,16% |
Hướng tác động do AI chấm từ tiêu đề tin, có thể sai. Đây không phải khuyến nghị đầu tư.
Tin liên quan
- Pháp rơi vào bất ổn tồi tệ nhất nhiều năm khi nỗ lực kiềm chế chi tiêu chính phủ vấp phải sự phẫn nộ của người dân
Biểu tình chống chi phí sinh hoạt cao và dịch vụ công xuống cấp ở Pháp cuối tuần qua đã biến thành bạo loạn, với gần 2.400 người bị bắt và gần 1.000 cảnh sát, hiến binh bị thương theo Bộ Nội vụ. Nhiều cửa hàng bị cướp phá, các tòa nhà bị đốt, trong đó có tòa thị chính 143 năm tuổi ở Limoges; một người biểu tình tử vong vì ngừng tim tại Paris. Khoảng 550.000 người xuống đường trên cả nước, trong đó 110.000 người ở Paris, nhưng bạo lực đến từ các nhóm cực đoan nhỏ. Tổng thống Emmanuel Macron yêu cầu rà soát các thiếu sót về tình báo và chuẩn bị của cảnh sát, đồng thời kêu gọi đề xuất cụ thể để giải quyết khủng hoảng. Bối cảnh là chính phủ thiểu số của Thủ tướng Sébastien Lecornu đang tìm cách tiết kiệm 54 tỷ euro (61 tỷ USD) trong ngân sách 2027, trong khi nợ công lên mức kỷ lục 3,6 nghìn tỷ euro, tương đương 119% GDP.
- Vì sao các cuộc biểu tình ở trường học Pháp đã trở thành khủng hoảng chính trị rộng hơn?
Theo Bộ Nội vụ, khoảng 550.000 người đã biểu tình trên cả nước hôm thứ Bảy; phần lớn diễn ra ôn hòa, nhưng một thiểu số nhỏ đã tấn công tòa nhà, cướp phá cửa hàng và đụng độ với cảnh sát. Thủ tướng Sebastien Lecornu cho biết 1.200 người đã bị bắt và 150 cảnh sát bị thương. Phong trào bắt đầu từ tháng trước với học sinh các trường trung học ở ngoại ô phía bắc Paris, phản đối tình trạng thiếu giáo viên và cơ sở vật chất kém, sau đó lan sang nhiều thành phố và thu hút công đoàn, nhân viên khu vực công cùng những người ủng hộ phong trào “Áo vàng”. Sự bất mãn còn được đẩy lên bởi dự toán ngân sách năm 2027 đề xuất gói cắt giảm chi tiêu và thuế trị giá 54 tỷ euro, trong đó có việc đóng băng thang lương công chức mà công đoàn cho là lần đóng băng thứ tư liên tiếp hằng năm. Các chuyên gia cho rằng khủng hoảng phản ánh sự bất mãn sâu sắc hơn trước tình trạng bế tắc chính trị kể từ cuộc bầu cử năm 2024, khi không khối nào giành đa số tuyệt đối. Tổng thống Macron cho biết những người gây bạo lực sẽ bị truy tố và trừng phạt, còn lãnh đạo đảng cánh tả France Unbowed Jean-Luc Melenchon cáo buộc chính phủ đàn áp học sinh.
- Lương hưu nhà nước dưới 77 tuổi dự kiến tăng 488,80 bảng trong Ngân sách của Andy Burnham
Theo Hargreaves Lansdown, người nhận lương hưu nhà nước mới dưới 77 tuổi có thể được tăng thêm tới khoảng 488 bảng Anh mỗi năm, vì dự báo triple lock cho thấy mức tăng 3,9% từ tháng 4 năm 2027. Mức tăng này dựa trên tăng trưởng lương bình quân 3,9% thay vì lạm phát 2,9%, và quyết định cuối cùng sẽ được công bố trong Ngân sách ngày 28 tháng 10. Nếu áp dụng, lương hưu nhà nước đầy đủ mới sẽ tăng từ 241,30 bảng lên 250,70 bảng mỗi tuần, còn lương hưu cơ bản đầy đủ tăng từ 184,90 lên 192,10 bảng mỗi tuần. Thủ tướng Andy Burnham đã xác nhận giữ triple lock đến hết nhiệm kỳ Quốc hội này, dù trước đó có kế hoạch bãi bỏ từ năm 2030. Chuyên gia Helen Morrissey cho rằng mức tăng này chỉ đủ lo nhu cầu cơ bản nên người lao động nên tăng đóng góp hưu trí khi được tăng lương.
- Úc trì hoãn cải cách kinh tế và một cuộc khủng hoảng đang đến gần
Báo cáo của Viện Grattan cho biết nợ của chính quyền các bang Úc đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2019, chi phí lãi vay hiện bằng 0,6% sản lượng kinh tế hằng năm, và cảnh báo người Úc trong tương lai sẽ phải trả giá cho thâm hụt hôm nay qua thuế cao hơn hoặc dịch vụ công kém đi. Khảo sát của AMP cho thấy hơn một nửa người dưới 30 tuổi đã thay đổi kế hoạch có con do áp lực chi phí sinh hoạt, và phần lớn người phải mất hơn một thập kỷ để tiết kiệm khoản đặt cọc 20%. Để cải thiện ngân sách, Viện Grattan đề xuất nâng thuế GST từ 10% lên 15% và đánh thuế thực phẩm tươi sống, ước tính thu thêm 76 tỷ USD mỗi năm, trong đó 33 tỷ USD dùng để giảm thuế thu nhập, 25 tỷ USD cho phúc lợi và hỗ trợ tiền thuê nhà, và 18 tỷ USD cho các bang. Báo cáo cũng đề nghị hủy thỏa thuận phân bổ GST năm 2018 dành cho Tây Úc để tiết kiệm 6 tỷ USD. Báo cáo lưu ý tỷ lệ thuế trên GDP của Úc là 29,4%, thấp hơn mức trung bình khoảng 34% của OECD, từ đó lập luận cho việc tăng doanh thu vừa phải đi kèm kỷ luật chi tiêu.
- Thế giới vừa ghi nhận quốc gia giàu nhất thâm hụt gần 2.000 tỷ USD
Theo báo cáo Bộ Tài chính Mỹ ngày 16/10, thâm hụt ngân sách năm tài khóa 2026 đạt 1.992 tỷ USD, cao hơn khoảng 12% so với 1.775 tỷ USD năm trước, là mức cao nhất trong 5 năm và cao thứ 3 lịch sử sau 2020 và 2021. Đây là năm tài khóa thứ 25 liên tiếp thâm hụt. Riêng tháng 9/2026, thâm hụt 27 tỷ USD, đảo ngược so với thặng dư 198 tỷ USD cùng kỳ. An sinh xã hội (gần 1.700 tỷ USD) và Medicare (gần 1.100 tỷ USD) là các khoản chi lớn, còn tiền lãi ròng vượt 1.000 tỷ USD. Thuế thu nhập cá nhân đạt hơn 2.800 tỷ USD, tăng khoảng 7%, còn thuế doanh nghiệp giảm khoảng 70 tỷ USD do cắt giảm thuế năm trước. Tổng nợ vượt 40.000 tỷ USD khiến lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 và 30 năm lên mức cao nhất 24 năm.
- Ngân sách Hạ viện vô trách nhiệm
Liên minh Ngân sách Nhân dân (PBC) cho rằng ngân sách quốc gia 2027 trị giá 7,2 nghìn tỷ peso do Hạ viện thông qua có 1,06 nghìn tỷ peso khoản phân bổ bị đánh dấu “cảnh báo đỏ”, gồm các khoản “pork barrel” và trợ cấp dễ bị lợi dụng chính trị trước bầu cử 2028. Theo bài, Hạ viện cắt 34,7 tỷ peso khỏi Tuyến tàu điện ngầm Metro Manila và Tuyến đường sắt đi lại Bắc–Nam (NSCR), cắt 53,5 tỷ peso khỏi các đường tránh và đường cao tốc có vốn nước ngoài, và cắt 4,9 tỷ peso của chương trình tiêm chủng DOH, đồng thời chuyển 54 tỷ peso cho các văn phòng kỹ thuật địa phương. Bộ trưởng Tài chính Frederick Go cho biết chính phủ đã tích lũy 3,4 tỷ peso phí cam kết từ năm 2022 do chậm tiến độ dự án vốn nước ngoài. DOTr, đang xin 12,8 tỷ peso mua tàu cho LRT-2, được cho phép dùng xe buýt công cộng chạy trên tuyến như biện pháp tạm thời. Chủ tịch Ủy ban Tài chính Thượng viện JV Ejercito cam kết khôi phục và bảo vệ nguồn vốn cho các tuyến đường sắt.
Thị trường liên quan
Tin mới nhất
- Ông Dương Sơn Bá bị bắt, doanh nghiệp công bố thua kiện, phải trả 115 tỷ đồng cho đối tác
Nhiệt điện Hải Phòng (HND) công bố bản án phúc thẩm trong vụ tranh chấp hợp đồng cung cấp than với CTCP Khoáng sản Đan Ka, theo đó tòa chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn và buộc công ty thanh toán gần 115 tỷ đồng, gồm hơn 80,15 tỷ đồng chênh lệch giá than và hơn 34,65 tỷ đồng tiền lãi. Tranh chấp phát sinh từ hợp đồng ký năm 2021, khi giá than thế giới tăng mạnh trong năm 2022 và hai bên không thống nhất điều chỉnh đơn giá. Ngày 21/5/2026, ông Dương Sơn Bá, khi đó là Tổng Giám đốc, bị khởi tố và tạm giam với cáo buộc làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức; đến ngày 13/10, HĐQT miễn nhiệm chức danh này và doanh nghiệp chưa công bố người thay thế. Về kinh doanh, nửa đầu năm 2026 công ty ghi nhận doanh thu thuần gần 6.081 tỷ đồng, tăng 8%, và lợi nhuận sau thuế hơn 508 tỷ đồng, tăng gần 25%.
- Iran dọa dùng 'cha của các loại tên lửa' để tấn công cơ sở năng lượng của đối phương
Thiếu tướng Mohammad Reza Naqdi, cố vấn cấp cao của Tổng tư lệnh IRGC, phát biểu tại Sari ngày 18/10 rằng Iran đã chuẩn bị các loại tên lửa tiên tiến nhất và sẽ đáp trả mọi hành động gây hấn. Ông cảnh báo cơ sở hạ tầng và khoản đầu tư năng lượng của các thế lực bị Tehran coi là gây hấn trong khu vực đều có thể nằm trong tầm bắn. Phát biểu này đáp lại đe dọa của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc dùng bom MOAB, thường được gọi là 'mẹ của mọi loại bom' và nặng khoảng 14 tấn, nhắm vào cơ sở năng lượng và địa điểm hạt nhân của Iran. Ông Naqdi cho biết Iran còn sở hữu một số quả bom không nổ được thu giữ sau cuộc chiến 12 ngày, đồng thời cho rằng việc ông Trump mất kiên nhẫn là 'thừa nhận thất bại công khai'.
- Strategy sắp xuất hiện giao cắt vàng, vài tuần sau khi bitcoin báo hiệu tín hiệu tăng giá tương tự
Đường trung bình 50 ngày của cổ phiếu MSTR (Strategy) có thể cắt lên trên đường trung bình 200 ngày, tạo giao cắt vàng, sớm nhất vào thứ Hai, vài tuần sau khi bitcoin cũng xuất hiện tín hiệu tương tự. Strategy đang nắm giữ bitcoin trị giá 69,81 tỷ USD. Hai lần giao cắt vàng trước của cổ phiếu đều đi kèm đợt tăng mạnh: từ 15,57 USD vào ngày 15/9/2020 lên 127,29 USD vào tháng 2/2021 (tăng 717%), và từ 25,29 USD vào ngày 2/3/2023 lên đỉnh 473,83 USD vào tháng 11/2024 (tăng 1.774%). Tuy nhiên, bài viết nhấn mạnh tín hiệu này không đáng tin cậy: từ năm 1999 đến nay, MSTR có 19 lần giao cắt vàng, chỉ 10 lần giá cao hơn sau 12 tháng (tỷ lệ 50%), lợi suất trung vị 12 tháng chỉ 3,3%, và hai trường hợp tệ nhất (năm 2001 và 2007) được theo sau bởi mức giảm 61%.
- Viện trưởng Viện KT-TN&MT TPHCM: Vừa có 4 tập đoàn lớn đặt vấn đề đầu tư vào Việt Nam, nhưng họ rút lui khi hỏi về công suất điện
Tại hội thảo do Báo Tiền Phong và Sở Xây dựng TPHCM tổ chức ngày 16/10 về phát triển hạ tầng đồng bộ, TS. Phạm Viết Thuận cho rằng thành phố cần nhìn hạ tầng theo tổng thể, không chỉ tập trung vào giao thông. Ông nhấn mạnh 11 loại hạ tầng chính và 13 loại hạ tầng phụ, gồm điện, nước, thoát nước, khu công nghiệp và logistics, cần đồng bộ để TPHCM đủ năng lực phát triển kinh tế. Để giải quyết ngập, ông đề xuất đo vẽ, xác định bình đồ tại 159 điểm ngập và tính toán xây hồ sinh thái ở các điểm lớn. Ông cũng cho biết 4 tập đoàn lớn từng đặt vấn đề đầu tư vào Việt Nam nhưng rút lui khi hỏi về công suất điện lưới. Giám đốc Sở Xây dựng Trần Quang Lâm cho rằng cơ chế huy động vốn và chính sách đất đai cần nghiên cứu sâu hơn, còn trước mắt thành phố tập trung giải quyết ùn tắc giao thông, ngập nước và ô nhiễm môi trường.
- Trực tiếp: Bitcoin chạm 83.000 USD rồi lùi lại khi cổ phiếu chip dẫn đầu đà hồi phục
Bitcoin vượt lên trên 83.000 USD vào sáng thứ Hai từ mức đáy qua đêm gần 80.700 USD, nhưng nhanh chóng lùi về khoảng 82.400 USD khi lực bán xuất hiện. Đà hồi phục này theo nhóm cổ phiếu công nghệ: hợp đồng tương lai Nasdaq 100 tăng 1,1%, phá chuỗi giảm 5,5% trong tuần trước, và ETF theo dõi nhà sản xuất chip tăng 3%. Giá dầu WTI hồi lên 98,55 USD sau khi xuống thấp nhất 96,72 USD, khi Mỹ cảnh báo công dân tại 12 địa điểm ở Trung Đông về nguy cơ hủy chuyến bay và đóng không phận, làm dấy lên lo ngại về các đợt không kích mới nhắm vào Iran. Ở châu Âu, chỉ số Stoxx 600 giảm 0,8% sau các cuộc biểu tình tại Pháp. Bài viết cho rằng bitcoin cần vượt 84.000 USD thì mới cho thấy đà hồi phục của công nghệ đang thực sự kéo bitcoin đi lên.
- Baystreet.ca - Khi nào đợt điều chỉnh của Nasdaq trong tháng 10 có thể kết thúc?
Chỉ số Nasdaq (ETF QQQ) đang thấp hơn đỉnh 52 tuần 6,96% và giảm 5,52% trong tuần qua, gần ngưỡng điều chỉnh kỹ thuật 10%. Bài viết cho rằng giá dầu cao do Iran kiểm soát eo biển Hormuz làm CPI và PPI tháng 9 tăng, đồng thời Iran muốn đẩy giá dầu lên để gây bất lợi cho đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa nhiệm kỳ, nên đợt điều chỉnh ở nhóm cổ phiếu đã giảm mạnh có thể tiếp diễn. Tuần qua, CoreWeave (CRWV) mất 25,21%, chỉ cao hơn đáy năm 3%; phe bán giữ 17% short float, cho rằng khoản nợ 50 tỷ USD không bền vững. Nebius (NBIS) giảm 25% và Twilio (TWLO) giảm 15,6%, trong khi Autodesk (ADSK), Salesforce (CRM) và Adobe (ADBE) được mua vào. Bài viết cho rằng biến động có thể dịu bớt sau bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Nhận bản tin trên Telegram, Zalo
Tham gia kênh Upside trên Telegram hoặc nhóm Zalo để nhận bản tin chứng khoán Việt Nam và vàng lúc 8:00, 19:00 các ngày giao dịch và tổng kết tuần sáng thứ Bảy.