Stephanie Thomas, chuyên viên kế hoạch tài chính ở Raleigh, đã vay khoảng 20.000 USD khi học đại học hơn 25 năm trước và coi đó là 'nợ tốt' vì bà trả dần được. Với các con gái, bà và chồng tiết kiệm qua tài khoản 529 và để con út học lớp đại học ngay khi còn trung học (dual enrollment), trong khi lượng đăng ký hình thức này tăng 9,6% theo báo cáo mùa xuân 2026. Học phí và phí tăng 74% ở trường tư và 101% ở trường công bốn năm từ 1995 đến 2025 sau điều chỉnh lạm phát, khiến gần một nửa gia đình đi vay để trả học phí và tổng nợ sinh viên đạt 1,85 nghìn tỷ USD. Triển vọng việc làm đầu sự nghiệp cũng bấp bênh hơn khi số tin tuyển dụng vị trí entry-level tại Mỹ giảm 35% kể từ tháng 1/2023, khiến nhiều gia đình đặt câu hỏi về giá trị của bằng đại học.
Tóm tắt do AI của Upside viết từ bài gốc. Đọc bài gốc để có đầy đủ thông tin.
Tiêu đề gốc: She made college ‘good debt’ for herself. Can she do the same for her daughter?
Tin liên quan
- Abbey Graf có ngân sách tối giản và ngại chi tiêu. Nhưng chuyên gia cho rằng cô có thể chi tiêu nhiều hơn và vẫn đạt mục tiêu
Abbey Graf, 28 tuổi, tự nhận là người tiết kiệm, và chuyên gia tài chính Stacy Francis cho rằng ngân sách của cô là một trong những bản tối giản nhất bà từng thấy. Cô muốn mua nhà và nghỉ hưu thoải mái, thậm chí nghỉ sớm, nên tự nấu ăn nhiều, hạn chế sở thích tốn kém và giữ chi phí sinh hoạt ở mức thấp. Cô lái chiếc xe 21 năm tuổi mà cô đã sở hữu hoàn toàn, gần trả xong khoản nợ sinh viên còn lại 2.000 USD (khoản nợ duy nhất), và tiết kiệm một phần tư thu nhập 74.000 USD. Thách thức chính của cô không phải tiết kiệm thêm mà là hiểu khoản tiết kiệm hiện tại sẽ mang lại gì, cùng nỗi lo về việc liệu đã đủ cho tương lai hay chưa. Stacy sẽ lập kế hoạch với các giả định thận trọng, kèm một kịch bản Abbey chi tiêu nhiều hơn để đi du lịch và tận hưởng tuổi 20, dù đây không phải kiểu khuyên thường thấy của bà.
- Vay học phí từng được coi là “nợ tốt”. Với nhiều người vay, khoản đầu tư này không mang lại lợi nhuận
Nợ vay học phí từng được coi là khoản vay tốt, nhưng học phí tăng mạnh, thay đổi trong hệ thống cho vay liên bang và thị trường việc làm bất ổn đang khiến nhiều người đặt câu hỏi. Hơn 42 triệu người Mỹ hiện mang nợ giáo dục liên bang với tổng dư nợ trên 1,7 nghìn tỷ USD, so với khoảng 516 tỷ USD và 28 triệu người vay cách đây 20 năm. Học phí và các khoản phí trung bình hằng năm tại trường tư bốn năm đã tăng từ 14.550 USD (đã điều chỉnh lạm phát) năm 1971-72 lên 45.000 USD năm 2025-2026, còn số người nợ trên 100.000 USD tăng từ 2,4 triệu lên 3,8 triệu trong 10 năm qua. Gói OBBBA cũng đã bỏ một số phương án trả nợ và làm giảm mạng lưới an toàn cho người vay, trong khi AI gây xáo trộn tuyển dụng ở vị trí đầu vào.
- Katie Miller bị bắt gặp phô trương giàu có qua khoảnh khắc “để họ ăn bánh ngọt”
Katie Miller, host podcast và vợ của phó chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller, bị chỉ trích sau khi đăng ảnh bữa tối với bít tết bò nuôi cỏ đúng ngày công bố báo cáo lạm phát mới. Các nhà phê bình cho rằng thời điểm này thật tệ, nhắc đến nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy gần một nửa người Mỹ đang khó chi trả các nhu cầu thiết yếu và báo cáo của The New York Times rằng gần ba phần tư người có thu nhập thấp gặp khó khăn trong việc trả tiền thực phẩm, nhà ở, chăm sóc y tế hoặc đi lại trong năm qua. Dân biểu Ted Lieu (Đảng Dân chủ, California) gọi đây là một khoảnh khắc “để họ ăn bánh ngọt” khác, còn những người khác cho rằng cặp vợ chồng này đang phô trương sự giàu có. Tờ Times cũng nhấn mạnh rằng giá xăng tăng cao liên quan đến chiến tranh ở Iran vẫn đang đẩy chi phí lên.
- Ông ấy đã mua cùng một cổ phiếu hai lần, năm 2009 và 2023; khi tặng người cháu gái 100 cổ phiếu từ lô năm 2009, khoản lãi tích lũy suốt mười sáu năm đã chuyển sang mức thuế 0% của cô ấy
Một ông nội đã mua cùng một cổ phiếu hai lần, vào năm 2009 và 2023, rồi tặng cháu gái 100 cổ phiếu thuộc lô mua năm 2009, lô có khoản lãi tích lũy suốt mười sáu năm. Theo quy tắc chuyển giao, người nhận giữ nguyên giá vốn và thời gian nắm giữ của người tặng, nên nếu thu nhập chịu thuế năm 2026 của cô nằm trong mức thuế 0% đối với lãi vốn dài hạn (từ 49.450 USD trở xuống với người độc thân), cô có thể bán mà không phải nộp thuế liên bang cho khoản lãi đó. Bài viết nhấn mạnh cần chọn đúng lô, thông báo bằng văn bản cho công ty môi giới trước khi chuyển, và giữ giá trị quà tặng dưới 19.000 USD mỗi người nhận để không phải khai Form 709. Bài cũng cảnh báo phần lãi vượt ngưỡng 0% sẽ chịu thuế 15%, việc tặng khiến mất lợi ích điều chỉnh giá vốn khi qua đời, và thuế trẻ em (kiddie tax) có thể áp dụng với trẻ vị thành niên và một số sinh viên.
- Cổ phiếu Aurora Cannabis đã tăng 25% kể từ khi Curaleaf lần đầu đề nghị mua công ty. Tác giả giải thích vì sao cổ phiếu có thể còn tăng cao hơn
Cổ phiếu Aurora Cannabis (ACB) đã tăng khoảng 25% kể từ khi Curaleaf Holdings lần đầu công bố kế hoạch mua lại công ty vào tháng Tám. Curaleaf sau đó nâng đề nghị từ 4 USD lên 5 USD, theo hình thức kết hợp tiền mặt và cổ phiếu, và đưa ra đề nghị thâu tóm thù địch sau khi các cuộc đàm phán riêng không thành. Aurora khuyến cáo cổ đông chưa hành động trong khi một ủy ban đặc biệt đang đánh giá đề nghị, và cho biết cổ đông chưa phải quyết định trước ngày 4 tháng Mười Hai hoặc sau đó. Cổ phiếu đã giảm 94% trong năm năm qua, vốn hóa hiện khoảng 280 triệu USD. Tác giả cho rằng sự quan tâm của Curaleaf đối với mảng kinh doanh quốc tế của Aurora có thể khiến họ tiếp tục trả giá cao hơn, nhưng nếu Curaleaf rút lui, cổ phiếu có thể giảm nhanh trở lại.
- Ai được có 'nợ tốt'? Nhà xã hội học, nhà thần học, triết gia và các chuyên gia khác đưa ra quan điểm
CNBC hỏi các chuyên gia về xã hội học, triết học, lịch sử và các lĩnh vực khác xem ai được tiếp cận 'nợ tốt', tức khoản vay giúp tích lũy tài sản, và kết luận khả năng vay với chi phí hợp lý chưa bao giờ công bằng. Nhà xã hội học Frederick Wherry của Princeton mô tả 'hiệu ứng Matthew', theo đó người giàu dễ có nợ tốt hơn, còn tầng lớp trung lưu chịu thiệt nhiều nhất vì phần lớn tự xoay xở. Triết gia Graham Hubbs cho rằng nợ tốt gắn với hạnh phúc, nhưng ngày càng khó đạt khi chi phí nhà ở và học phí tăng nhanh hơn thu nhập. Sử gia Louis Hyman cho biết quan điểm về nợ đã chuyển từ tiêu cực sang tích cực từ những năm 1920, khi trả góp mở rộng, và ông mô tả việc tiếp cận tín dụng là hệ thống hai tầng.
Thị trường liên quan
Tin mới nhất
- Ả Rập Xê Út hoãn hội nghị thu hút đầu tư lớn đến năm 2027 khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn leo thang tấn công vương quốc
Ả Rập Xê Út đã hoãn hội nghị đầu tư thường niên lớn đến năm 2027 khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn đẩy mạnh các cuộc tấn công tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào vương quốc trong những tuần gần đây. Hội nghị Future Investment Initiative vốn dự kiến diễn ra tại Riyadh từ ngày 26 đến 29 tháng 10. Quyết định này được đưa ra sau vụ Houthi tấn công Sân bay Quốc tế King Khalid ở Riyadh ngày 10 tháng 10, khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương. Ban tổ chức cho biết sẽ sớm công bố thời gian mới cho sự kiện.
- Nga bắn vũ khí lạ ở Kiev, sóng xung kích lan rộng - TT Putin xuất hiện với hình ảnh hiếm, loạt nước xôn xao
Đêm 18/10, Nga phối hợp tập kích nhiều mục tiêu ở Ukraine bằng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV Geran, trọng tâm là Kiev. Theo TST, khoảng 10 tên lửa Iskander-M, S-400 hoặc KN-23 có thể được dùng trong đợt đầu; một ga metro trên mặt đất ở tả ngạn Kiev bị hư hại, gián đoạn giao thông, và video ghi lại các luồng chớp xanh khiến giới quan sát nghi ngờ một loại vũ khí mới. Ở tây Ukraine, một trạm biến áp 330 kV gần Kovel có thể là mục tiêu. Cùng lúc, ông Putin, hiếm khi xuất hiện trong quân phục, đến sở chỉ huy và nhấn mạnh việc thiết lập “vùng an ninh” dọc biên giới; blogger Yuri Podolyaka cho rằng Moscow không còn xem các khu vực này là quân bài đàm phán. Phóng viên Alexander Kots cho biết phần Donetsk còn do Ukraine kiểm soát chỉ hơn 2.700 km².
- Đợt bán tháo cổ phiếu bán dẫn: 5 cổ phiếu nên mua khi giá giảm
Bài viết cho rằng cổ phiếu bán dẫn giảm vì nhà đầu tư nghi ngờ khả năng duy trì đầu tư hạ tầng AI, dù các công ty điện toán đám mây vẫn ghi nhận nhu cầu chip AI rất lớn. Năm cổ phiếu được nêu gồm Nvidia (P/E dự phóng trên 13,5 cho tài khóa 2028), Broadcom (chip AI tùy chỉnh, doanh thu mảng này dự kiến tăng gấp bốn lên 230 tỷ USD trong hai năm tới; P/E dự phóng 11 lần), AMD (hưởng lợi từ suy luận và AI tác tử), Cerebras Systems (rủi ro cao; công ty cho rằng hệ thống của mình suy luận nhanh gấp 30 lần GPU) và TSMC (P/E dự phóng 18 lần theo ước tính 2027).
- Bitmine của Tom Lee bổ sung 30 triệu USD Ethereum khi đợt mua sắp hoàn tất
Bitmine mua thêm 12.535 ETH (khoảng 30 triệu USD), nâng tổng nắm giữ lên 6.041.481 ETH, tương đương 4,9% nguồn cung và đạt 99% mục tiêu 5%. Chủ tịch Tom Lee cho rằng tiền mã hóa giảm do tâm lý né rủi ro, từ lo ngại về đầu tư AI, căng thẳng Mỹ-Iran, bầu cử giữa kỳ và lợi suất trái phiếu tăng, và gọi đợt giảm là cơ hội hấp dẫn về mặt lịch sử. Tổng tài sản của công ty đạt 15,1 tỷ USD tính đến ngày 18/10, gồm 215 BTC, 582 triệu USD tiền mặt và chứng khoán, cùng các khoản đầu tư khác. Khoảng 84% ETH (5.067.309 ETH) đang được staking qua nền tảng MAVAN, dự kiến doanh thu thường niên khoảng 309 triệu USD. Khoản nắm giữ hiện đang lỗ trên sổ sách do mua phần lớn ở giá cao hơn.
- Quan điểm: Con số quan trọng nhất trong báo cáo lợi nhuận của TSMC là 68%
Tác giả cho rằng con số đáng chú ý nhất trong báo cáo quý 3 của TSMC là 68%, tỷ trọng doanh thu từ điện toán hiệu năng cao (HPC), tăng 22% so với quý trước. Doanh thu quý 3 đạt 46,72 tỷ USD, tăng 41,2% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng tăng 68,7% và biên lợi nhuận gộp đạt 66,4%. Các tiến trình sản xuất từ 7 nm trở xuống chiếm 79% doanh thu wafer, trong đó 3 nm chiếm 33% và 2 nm chiếm 8%. TSMC dự kiến doanh thu quý 4 từ 52,3 đến 54,3 tỷ USD và tăng trưởng khoảng 44% trong cả năm theo USD. Theo tác giả, nhu cầu chip AI cao cấp vẫn tiếp tục, giúp TSMC duy trì lợi nhuận.
- Vì sao báo cáo quý 3 của Meta có thể khó diễn giải
Meta sẽ công bố kết quả kinh doanh quý 3 sau giờ đóng cửa thứ Tư, và Brian Sozzi của Yahoo Finance cho rằng báo cáo này khó diễn giải. Nhiều tin tích cực gần đây về sản phẩm AI của Meta, gồm các mô hình mới và AI agent, có thể không thể hiện rõ trong kết quả tài chính nhưng sẽ được nhắc đến nhiều trong buổi họp với nhà đầu tư. Điểm khó là nếu Meta tăng dự báo chi tiêu vốn (capex), thị trường có thể xem đó là nguồn lực cho các sản phẩm AI, hoặc lo ngại công ty chi quá tay cho sản phẩm chưa có trong kết quả tài chính. Sozzi cho rằng thị trường có thể sẽ tin tưởng Meta nếu mức tăng capex không gây sốc quá lớn.
Nhận bản tin trên Telegram, Zalo
Tham gia kênh Upside trên Telegram hoặc nhóm Zalo để nhận bản tin chứng khoán Việt Nam và vàng lúc 8:00, 19:00 các ngày giao dịch và tổng kết tuần sáng thứ Bảy.